Orijinalini görmek için tıklayınız : Mekanik Belirlenmesi
Optimus Prime
11-12-2007, 19:51
Merhaba;
Bana göre en önemli soru şu. Ben ve benim gibi kit yapmaktan hoşlanan bir çok arkadaş bu kiti dinamik hale getirmek için gerekli elektronik aksam ayarlamasını bilmiyor. Örneğin internet üzerinden çoğu kez planlara ulaşmak kolay bunu hepimiz biliyoruz ama bu planı yapınca herşey bitmiyor. Bu uçağı hareketli hale getirmek için hangi motorun hangi pervanenin hangi esc'nin hangi pilin uygun olduğunu nereden bilicez bu konulardaki tecrübelerinizi paylaşmanızı rica ediyorum. Yapan ustalarımız nasıl yapıyor ?
Yaptığın uçağa göre motor-esc-pil kombinasyonu değişir. Bunun için standart bir şey söylemek çok zor. Genel kural sportif uçuş için (akrobasi değil normal spor uçuşu) 110 watt/Kilogram Akrobasi için yaklaşık 200watt/kg hesabından yola çıkarak yapacağın uçağın ağırlığına, tipine göre motor seçersin. Seçtiğin motorun kaç amper çekeceğine bağlı olarak da ESC ve pil seçimi yapılır. Bu işler böyle birkaç satır yazı ile öğrenilemiyor maalesef. Bu benim söylediklerim çok genel geçer kurallar. Ama internette bu konuda oldukça fazla kaynak bulmak mümkün. Bu forumdan başlayarak iyice okumanı ve araştırmanı tavsiye ederim.
Forumda Gürman Bey'in (PATO) bu konuda gayet açıklayıcı yazıları var. Onları okuyarak başlayabilirsin.
aslında bu biraz deneyim işi, ben motor konusunu çözdüğümü düşünüyorum, genelde çekiş değerlerine bakıp karar veriyorum. ancak pervane konusu tam bir muamma. ben deneyip gördüğüm ve işe yaradığını bildiğim pervaneleri seçiyorum. genede yaptığım modeller benzer özellikte planörlerden oluşuyor. servo ve pil ise pek zor değil. genelde lipo 3S kullanıyorum. 3s demek 3 adet seri hücreden oluşan pil demek ve 11 volt çıkış verir.
kanat alanı nekadar geniş olur ve birim yüzeye düşen yük ne kadar az olur ise okadar yavaş uçan bir uçakla daha güçsüz motorlar kullanabilirsin.
elektrikli de ben de ilk olarak bir suru esc yaktim ve yanlis secim motor ve pervaneler aldim... zaman icinde biraz da deneme yamulma yontemi ile bazi konulara hakim olabiliyorsun...
ama en onemlisi motor ve motorun fabrika verileri.. sistemi bunun uzerine kurmak daha mantikli...
once modelin agirligi ve ucus sekli... sonra buna uygun motor secimi geliyor..
motoru sectikten sonra fabrika verilerine bakarak esc yi ve pervaneyi aliyorsun... pervane konusunda en onemli faktor pervanenin adimi.. hizli devirli motorda adimi daha az ve 3 palli pervane bence daha uygun.. agir devirli ve torklu motorlarda ise adimi fazla olan pervaneler daha etkili...
benim yaptigim modellerde genelde motorun maksimum cekisi model agirligina yakin.. yani 1kg lik bir modelde maximum 750gr ceker bir motor kullaniyorum..
ilk defa kullanacagim bir motor pervane ikilisini de mutlaka kendi yontemimle deneyerek gercekte kac gr cektigini kontrol ediyorum..
http://www.hobbyrc.com/forum/showthread.php?t=19389
ve cikan degerler kesinlikle fabrika verilerinin altinda cikiyor.. bu sayede kotu bir surprizle karsilasmiyorum.. ornegin DUDU basliginda boyle bir durumla karsilastim..
ANTONOV 24 modelimde ise bircok pervene cesidi ve pillleri tezgahta baglayarak cekisini olcup o sekilde karar verdim..
isallah anlatimim cok karmasik degildir...:)
selamlar
Merhaba.
red_finn ve KLL arkadaşımız yazmışlar. Dediklerine katılıyorum.
Önce yapacağınız modelin tipini belirlemelisiniz.
Planör yada planör gibi yavaş uçan kanat yükü 20-30gr/dm2
Eğitim trainer modeller biraz daha hızlı kanat yükü 30-50 gr/dm2
Daha hızlı modeller de ise kanat yükü 50-60 gr/dm2 lerin üstüne çıkar
Yani öncelikle kanat yüküne göre motor, pil ve esc gerekiyor. Bunlar birbirine bağımlı parcalardır. Motor ne kadar yüksek akım çeken bir modelse onu destekleyen esc gerekir ve pervane seçimi de tamamen model, motor esc ve pil'e bagımlıdır.
Bunun yanında 3D modellerde tamamen motor gücüne bağlı modeller oldukları için kendi ağırlıklarının bir buçuk yada iki katı çekiş üretecek motor-pil-esc-pervane kombinasyonuna ihtiyaç duyar.
Sonuç olarak. Eğer yeni başlıyorsanız zaten çok düşük hızlı, kanat yük oranı düşük bir modelle başlamanız gerekir. Ve forumda iyice incelendiğinde tüm bilgilere ulaşabilirsiniz.
... pervane konusunda en onemli faktor pervanenin adimi.. hizli devirli motorda adimi daha az ve 3 palli pervane bence daha uygun.. agir devirli ve torklu motorlarda ise adimi fazla olan pervaneler daha etkili...
Bu noktada pervanenin sadece adımının değil, çapının da çok önemli olduğunu vurgulamak isterim. Çünkü güç gereksinimi açısından; pervane adımı aritmetik etki ederken, çapı ise geometrik şekilde katlanarak etki eder. (bakınız: http://www.hobbyrc.com/forum/showpost.php?p=123892&postcount=6)
Konu ile ilgili başka bir mesajdan alıntı:
Elektrik motorlu uçuşta, elektronik seçimi için öncelikle 2 konu çok önemlidir. Modelin uçuş tipi ve ağırlığı.
Buna göre Tarkan'ın verdiği linkten derlediği bilgiler, hesaplamanın temel çıkış noktasını oluşturur:
bu sayfadaki türden bir bilgi arıyorsuuz herhalde.
http://www.modelflight.com.au/eflite/e-flite_article.htm
kısaca pilin gerilimi ile motorun çektiği akımı max akımı çarpıp elde ettiğini gücü elde ediyorsunuz. bu gücün uçağın ağırlığına oranına göre motorunuzun o uçak için hangi tür uçuşa elverdiğini tespir edebilirsiniz.
pound başına
50-70 watt: mini olması gerkeen güç miktarı, park flyer, slow flyer
70-90 watt: trainer, slow flyer
90-110 watt: spor, akrobatik, hızlı modeller
110-130 watt: ileri akrobasi ve yüksek sürat gerektiren uçaklar
130-150 watt: ducted fan ve hafif 3d uçaklar
150 ve üstü watt: sınırsız performans ve 3d akrobasi
Buradan modele uygun güç tespit edilir ve bu güçte uygun bir motor seçilir. Diğer elektronikler (ESC, pil ve pervane) ise seçilen bu motora uygun olmalıdır.
Örneğin;
Model olarak, başlangıç için uygun bir balsa kit olan Tutor'u seçmiş olalım. Üstten kanatlı parkflyer gurubunda olan bu modelin toplam uçuş ağırlığı 300-400 gram olduğuna göre gereken güç 70watt civarındadır (aslında Tutor için 50 watt güç de yeterli ama uçuş konforu açısından üst limitleri tercih ederim). Kullanmayı düşündüğümüz pilin voltajı ile motorun maksimum çekebileceği akımı çarparsak motorun giriş gücünü watt cinsinden elde ederiz. Watt=AmperXvolt formülü ile uygun motor, ESC ve pil seçilir. Hedeflediğimiz minimum güç olan 70watt değerini sabit tutarak, almamız gereken pilin veya motorun değerlerini bulabiliriz;
- Eğer 3 hücreli lipo kullanacaksak: 70 watt / 11.1 volt = 6.3 amper (Buna göre en az 6.3 amper sürekli akımı destekleyen motor almalıyız. Burada çıkan değerler, giriş değerleri olduğundan, motor verimliliği de önemli olmakla birlikte en az %20 - %30 ilave etmeliyiz. Öyleyse bize 8-9 amper sürekli akım verebilecek bir motor lazım)
- Eğer elimizde 10 amper sürekli akım verebilen bir motor varsa: 70watt/10amper=7volt (Buna göre bu motorla 2 hücreli bir lipo da kullanabiliriz)
Motorun amperi dışında Kv'si yani RPM'si (motor milinin dakikadaki dönüş sayısı) de önemlidir. Redüksiyon kullanılmayacaksa genel olarak yüksek Kv'li motorlarda hız daha fazla, düşük Kv'li motorlarda tork daha fazladır.
Tutor örneğine devam edersek; 8-9 amper sürekli akım kapasiteli motor ve 3 hücreli lipo kullanmayı tercih ettik diyelim. Buna göre ESC seçilir; 12-15 amperlik ESC uygun olur. Yine 8-9 amperi sürekli verebilecek 3 hücreli lipo seçmeliyiz; örneğin 3s730 mah 13-18C lipo veya 3s 1000 mah 10-15C lipo.
Son olarak pervane seçerken, kullanacağımız motorun üreticisinin pervane önerisini dikkate almak gerekir.
Servo konusunda ise servonun torku, büyüklüğü ve ağırlığı modele uygun olmalıdır.
Ayrıca bazı formüller ve terimlerin anlamı için Oktay beyin modelci.net'teki yazısını okumanızı öneririm: http://www.modelci.net/forum/viewthread.php?tid=3285 (http://www.modelci.net/forum/viewthread.php?tid=3285)
NOT: Tutor için verdiğim donanım örnekleri benim tercih ettiğim değerlerdir. Aslında daha düşük güç Tutor için yeterlidir.
... ancak pervane konusu tam bir muamma. ben deneyip gördüğüm ve işe yaradığını bildiğim pervaneleri seçiyorum. ..
Bir wattmetre edinmeni şiddetle tavsiye ederim. Pervane konusu muamma olmaktan çıkıyor. Motorun hangi pervane ile kaç amper çektiğini ve kaç watt ürettiğini görüyorsun. Çok rahat pervane seçebiliyorsun böylece.
Bir wattmetre edinmeni şiddetle tavsiye ederim. Pervane konusu muamma olmaktan çıkıyor. Motorun hangi pervane ile kaç amper çektiğini ve kaç watt ürettiğini görüyorsun. Çok rahat pervane seçebiliyorsun böylece.Benden atik davranmışsın Egemen, aynen katılıyorum. Her motorda fabrika verileri gerçeği yansıtmayabilir. Wattmetre ile en doğru değerler ölçüldükten sonra diğer elektroniklerin ve doğru pervanenin seçimi çok kolaylaşıyor.
Optimus Prime
12-12-2007, 01:26
Cevaplar için hepinize ayrı ayrı teşekkürlerimi sunuyorum. Gerekli başlangıç bilgiler verilmiş. Elbette bir kaç sayfaya tecrübeler sığdırılamaz öyle olsaydı dünyada her iş bir kaç sayfadan ibaret olur tecrübe kelimesi sözlükte yer edinmezdi. Ben bu konuyu açarken mantık olarak şunu düşünmüştüm; (atıyorum) x motor x kilo çeker ve bu x motoru düzgün çalıştırmak için x pilin kullanılması gerekir. Ve bu kombinasyonu x kg uçakta kullanmak istersen bunun uçuş karakteristliği akrobasi olur veya slow flyer olur veya jet uçağı olur. Benim ulaşmak istediğim nokta; önce süzülen ve yavaş uçan uçaklarla pilotajımı geliştirmek ve hareket kabiliyetimi arttırarak jet motorlulara gelmek. Çünkü model uçak hobisi benim için jet uçakları ducted fanlı jetler yani gerçeğe yaşın bir ses ile yanımdan geçecek bir model. Amerikada bir firmada görmüştüm dünyanın sanırım en profesyonel jet uçaklarını üretiyor adamlar fiyatları 6000$ dan başlıyor ve 20 mt üstünüzden geçerken bile bu uçaklar tüylerinizi ürpertiyor motorundan gelen sesle. Muhteşemler !!! Takdir edersiniz ki böyle bir uçağa bu kadar para sayarak aldıktan sonra eğer o uçağı düşürürsem üzüntüden ölürüm :). Bu düşünceden yola çıkarak gerek kendi hazırladığım gerek ise türkiye şartlarında hazırlattığım kitlere uygun motor seçimini yaparak pişmek istiyorum. Elbette o uçaklara göre fiyatları çok daha ekonomik olacak.
... Ben bu konuyu açarken mantık olarak şunu düşünmüştüm; (atıyorum) x motor x kilo çeker ve bu x motoru düzgün çalıştırmak için x pilin kullanılması gerekir. Ve bu kombinasyonu x kg uçakta kullanmak istersen bunun uçuş karakteristliği akrobasi olur veya slow flyer olur veya jet uçağı olur.
Aslında yürüttüğün mantık çok yanlış değil. Ama sorun şurada ki: "x motor" dediğin sonsuz bilinmeyen.:)
Bir iki tane motor yok ki piyasada şu motor şu kadar çeker diyebilelim. Dünya kadar motor var. Benzer özellikteki motorlar bile markalarına, modellerine vs. göre farklılık gösteriyor. Hatta aynı marka aynı model motorların arasında bile sarımlarında kullanılan bakırların niteliğine ve sarım terminasyonlarına göre ciddi farklar olabilir.
Motorun teknik özellikleri genellikle satıcı tarafından verilir.
Örneğin aynı marka aynı model iki motorun teknik verileri:
Model: FC2826-12T
KV (rpm/v): 1380
IO(A): 0.7
Ni-Mh Ni-Cd Battery(cell): 6-9.
Lipo Battery (cell): 2 - 3
Max Current (A): 16
Running Current (A): ＜14
Weight(g): 45
Shaft Diameter(mm): 3.175
Thrust: 750g / 26.5 oz
Propeller: < 10 x 5 inch
Model: FC2826-14T
KV (rpm/v): 1250
IO(A): 0.6
Ni-Mh Ni-Cd Battery(cell): 6-9.
Lipo Battery (cell): 2 - 3
Max Current (A): 12
Running Current (A): ＜9
Weight(g): 45
Shaft Diameter(mm): 3.175
Thrust: 650g / 22.9 oz
Propeller: < 10 x 7 inch
Gördüğün gibi birisi 12T (yani 12 sarım) diğeri 14T. Yani bir motorda 12 tur bakır sarılı, diğerinde 14 tur.
Biri maksimum 12 amper akım çekiyor, diğeri 16 amper. Yani bir tanesi için 15 amper ESC yeterli olurken diğeri için 20 amper ESC kullanılması gerekir.
Birinin statik çekişi 750 gram, diğeri 650 gram.
1380 Kv değerindeki motora 7.4 voltluk pil bağlarsan 10.200 devir alırsın 11.1 voltuk pil bağlarsan 15.300 devir.
1250 Kv değerindeki motorda ise 7.4 volt ile 9.250 devir, 11.1 voltuk pil ile 13.875 devir.
Kullanıdıkları pervaneler bağlanacakları pile göre değişeceği için çok fazla seçenek ile karşı karşıyasın
Bu yüzden önce modelin tipi, ağırlığı, uçuş karakteri vesairesi belirlenmeli, daha sonra bu veriler doğrultusunda motor, motora göre ESC ve pil seçimi yapılmalıdır.
Bir uçağın yavaş veya hızlı uçması ise motor+ESC+pil kombinasyonundan ziyade, aerodinamik tasarımı ve kanat yüklemesi ile ilgilidir. Kanat yüklemesi çok ağır olan bir uçağa ne motor takarsanız takın yavaş uçucu bir uçak yapamazsınız. (stall hızı yüksel olacağı için bu uçaklar ya uçmaz, ya çok hızlı uçar)
Bilmem anlatabildim mi...
yani bu durumda özel mesajda bahsettiğim cloudranger güzel bir başlangıç modeli olur. yavaş uçar ve çok ucuz sistemlerle çalışır hale gelir.
Optimus Prime
12-12-2007, 20:08
Bir uçağın yavaş veya hızlı uçması ise motor+ESC+pil kombinasyonundan ziyade, aerodinamik tasarımı ve kanat yüklemesi ile ilgilidir. Kanat yüklemesi çok ağır olan bir uçağa ne motor takarsanız takın yavaş uçucu bir uçak yapamazsınız. (stall hızı yüksel olacağı için bu uçaklar ya uçmaz, ya çok hızlı uçar)
Evet bunu bende biliyorum ama sanırım dün gece mesajımı yazarken uykusuzluktan saçmalamışım :)
Optimus Prime
12-12-2007, 20:10
yani bu durumda özel mesajda bahsettiğim cloudranger güzel bir başlangıç modeli olur. yavaş uçar ve çok ucuz sistemlerle çalışır hale gelir.
cloudranger ? p51 mustang değilmiydi o :rolleyes: ben mustang i istiyorum
eğitim modeli üsten kanat cloud ranger, p51 mustang ise bildiğin alttan kanatlı savaş uçağı modeli. her ikiside var.
Optimus Prime
14-12-2007, 01:38
kanat yüzeyi ne kadar büyük olursa (üstten kanatlılar) eğitim kolay olur ve benimde bir profesyonel pilot olmadığım düşünülürse alttan kanatlı bir uçak kara kutusu bulunmayan her türlü feci kazaya davetiyedir :P ama ben mustang i çok seviyorum ve zaten üstten kanatlı eğitim uçağım var.
mustang zaten daha çok aksiyon amaçlı bence. ama şekil itibari ile ölçekliye yakın olduğunda güzel bir dekor objesi olur düzgün yapılırsa.
vBulletin v4.1.7, Copyright ©2000-2012, Jelsoft Enterprises Ltd.