Onarım

[volkan_ovun]

Konuyu nerede açayım; nerede, nerede diye dönüp dururken burayı, püf noktalarını gördüm. Belki de uçak bölümü altına "Onarım teknikleri" diye bir başlık açılması hoş olur. Ustalar onarımlarını, onarım tekniklerini resimli-anlatımlı burada paylaşırlarsa çok yararlı olacaktır. Sadece bir öneri...

Eryaman ekibi ve bu ekibin uçuşlarını takip edenler aşağıdaki görüntüyü anımsayacaklar:
http://video.google.com/videoplay?docid=-8552903369928420286&hl=en

Modelcinin kaderidir kırım yaşamak. Belki de kamçısıdır, sırtında şakladıkça daha iyisini daha güzelini daha verimlisini yapmaya çalışır.

Usta olduğumu söylersem ukalalık etmiş olurum ya, yine de üç beş şey öğrendiğim yıllarda "abilerim", onarım yapmanın inşa etmekten farklı bir tecrübe ve teknik gerektirdiğini söylemişlerdi. Benim zavallı "Eşşşek Arısı"nı onarma aşamalarımı izin verirseniz sizlerle paylaşmak istiyorum. Hata yaptığım yerlerde ustalardan akıl almak beni sevindirecektir. (Fotoğraflar telefonla çekildi, kaliteleri için hoşgörünüze sığınıyorum.)

12,7mm uçaksavarın salvosundan(!) sonra modelin görüntüsü şöyleydi:
http://www.turkisheagles.net/hc/1.jpg

http://www.turkisheagles.net/hc/2.jpg

[volkan_ovun]

Gövde yanaklarında hasarlı olan bölümü, sağlı-sollu plandan çıkarıp kestim.

http://www.turkisheagles.net/hc/3.jpg

Burada hemen göze çarpan şey, yapıştıracağım kenarların zigzag ve birbirine ters kesildiğidir. Zigzag kesmemin sebebi, yapıştırılacak yüzeyi mümkün olduğunca çoğaltmak; eğer yukarıdan aşağıya 90 derece düz kesim yapsaydım 6,2 cm boyunda bir yapışma yüzeyi oluşacaktı, eğimli kesim yapsaydım en fazla 7,4 cm boyunda yapışma yüzeyi elde edebilecektim. Oysa zigzag kesimle 10 santimlik bir yapışma yüzeyi oluştu. Zigzagların sağlı sollu birbirine ters olması ise, sağ ve sol yanaklarda birbirine zıt direnç yüzeyleri elde etmek.

[volkan_ovun]

Gövde üzerinde hasarlı kısımları kesip atmak ve yerlerine yapışacak parçalarla aynı yapışma yüzeyini oluşturmak için, hazırladığım parçaları şablon olarak kullanıp, üzerlerinde gördüğünüz kanat sabitleme çıta deliklerini referans almak sureti ile gövde yanaklarında kesilecek yeri çizdim.

http://www.turkisheagles.net/hc/4.jpg

[volkan_ovun]

Çizdiğim yerleri 11 numara maket bıçağı kullanarak kestim ve tırnak törpüsünün ince dişli tarafıyla gövdenin kesilen yerlerini ve parçaları birbirine alıştırıp tüm yüzeyin birbirini öpmesini sağladım.

http://www.turkisheagles.net/hc/5.jpg

http://www.turkisheagles.net/hc/6.jpg

[volkan_ovun]

Düz bir zemin üzerine bir parça bildiğimiz streç film yayıp yapıştıracağım yanağı yerleştirdim. 30 dakikalık epoksiyi tüm yüzeylere abartmadan sürüp parçayı yerleştirdim, üzerine yine bir parça streç film çektim. Basıncı dağıtmak için bir parça 1mm ıhlamur plaka yerleştirerek işkenceye aldım. Mevsimin kış olduğunu dikkate alarak bu şekilde yaklaşık 24 saat bırakacak, sonra da diğer yanağı yapıştıracağım.


http://www.turkisheagles.net/hc/7.jpg

[atambay]

Çok güzel bir başlık olmuş. Elinize sağlık. En çok benim işime yarayacaktır eminim.

[c/z]

En çok benim işime yarayacaktır eminim.

Ben onarıma gerek kalmayacak şekilde kırıyorum.. Pek yapıştıracak bişey kalmıyor geriye....!

[myssba]

Uçurmuyorum. Kıramıyorum. Dolayısıyla onarmaya gerek kalmıyor..:D
Stok yapıyorum..

[PATO]

Zigzag tekniği çok güzel bir püf noktası, teşekkürler. Model eskisinden daha sağlam olacak.

[volkan_ovun]

Öyle görünüyor ki onarım işi çok az kişinin ilgi alanına giriyor. Başlamış bulundum, bari bitireyim. Ama, hala ustalardan şimdi ya da ileride onarım bilgilerini paylaşmalarını rica edeceğim. Ben de bilgiye ihtiyacı olan azınlık içerisindeyim :)

Teşekkür ederim Gürman Bey, umarım dediğiniz gibi olur.

Gövde yanaklarını tek başına yapıştırmak içime sinmedi. Bu gün diğer yanağı yapıştırmayı planlıyordum ama, huzursuz olunca iç kısma 1mm ıhlamur plaka yapıştırdım. Böylece hem ek yerinin yapışması sağlamlaşacak, hem de gövdede kanat altı desteklenmiş olacak.

http://www.turkisheagles.net/hc/plakali.jpg

[atambay]

Volkan bey, onarım, bir çok kişinin ilgi alanına girmese bile büyük bir çoğunluğun ortak derdi. Ben bolca onarım yapıyorum ancak sizin bu zigzag yönteminizi ne başka bir yerde gördüm ne de aklıma geldi. O yüzden bu konudaki paylaşımlarınıza lütfen devam edin.

[c/z]

Öyle görünüyor ki onarım işi çok az kişinin ilgi alanına giriyor. Başlamış bulundum, bari bitireyim. Ama, hala ustalardan şimdi ya da ileride onarım bilgilerini paylaşmalarını rica edeceğim. Ben de bilgiye ihtiyacı olan azınlık içerisindeyim :)

Benim de ilgi alanımda. Bu konuda bir ilave var mı diye takip ediyorum. Bu bilgilere de modelcilikle uğraşan herkesin ihtiyacı var.
Paylaşımınız için teşekkürler. :)

[amelyus]

onarım ıcın keserken gırıntı cıkıntının cok fazla ve uzun olmasının kalıteyı arttırcagını dusunuyorum ama sız yeterlı dıyorsanız da bılemem

[volkan_ovun]

onarım ıcın keserken gırıntı cıkıntının cok fazla ve uzun olmasının kalıteyı arttırcagını dusunuyorum ama sız yeterlı dıyorsanız da bılemem

Çok haklısınız. Sizin deyişinizle girinti çıkıntı, benim deyişimle zigzag (aslında marangozlar buna "kama" ve "kamalı kesim" diyorlar) ne kadar fazla olursa yapışma yüzeyi artacak, buna paralel olarak da sağlamlık artacaktır. Ancak, çalıştığımız malzemenin balsa olduğunu, hele buradaki balsanın 1,5mm kalınlıkta olduğunu da dikkate almamız lazım. Onarım yaptığımız için masaya yatırıp kesim yapamıyoruz, genelde "kucak üstü" çalışılıyor. Hal böyle olunca da zigzag sayısı ne kadar artarsa düzgün kesmek, parçaları birbirine alıştırmak ve öpmesini sağlamak da o kadar zorlaşıyor. Ben, bu incelikteki balsada zigzag sayısını artırmaya cesaret edemedim.

Her iki gövde yanağı da kesim yerlerinden yapıştı, içlerine 1mm ıhlamur plaka yapıştırılarak desteklendi, o da kurudu.

http://www.turkisheagles.net/hc/govdeyapismis.jpg



Gövde altı kaplamasını da tek verev kesimli bir kama ile, yanlardan 3mm taşacak şekilde kestim, bu 3mm fazlalıklara 3mm çıta yapıştırarak bir tür set oluşturdum. Amacım, (normalde inşaat sırasında taban kaplamasını plan üzerine yerleştirir, gövde sinirlerini 90 dereceyle yapıştırır, sonra da yanakları yerlerine yapıştırırız) arka tekerlek yüzünden gövdeyi plan üzerine oturtamayacağım ve yanlardan iğne ile destekleyemeyeceğim için, yanakların açılıp kaymasını engelleyecek setler oluşturmak. İleriki bir aşamada bunu fotoğrafla daha anlaşılır bir hale getirmeye çalışacağım.

Alt kaplamaya iniş takımı yatağı kontraplağı ve pil için cırt-cırt yerleştireceğim balsa plakaları yapıştırıp iniş takımı telini yerleştirdim ve 30 dakikalık epoksi ile sabitledim, kurumaya bıraktım.

http://www.turkisheagles.net/hc/altkaplama.jpg


Bu tür modellerde iniş takımını sabit yapacaksam, teli sonradan takmıyorum. V yapısı nedeniyle gövde yanaklarını zorluyor, yerleştirmesi tam bir ızdırap oluyor. Önceden dışarıda hazırlayıp alt kaplamaya yapıştırmak daha kolayıma geliyor. Burada da yine alt kaplamayı yerine yapıştırmadan önce iniş takımı telini yerine yerleştirdim.

[volkan_ovun]

"Set" lerin ne menem bir şey olduğu ve işlevi burada daha anlaşılır sanırım.

http://www.turkisheagles.net/hc/set1.jpg

Alt kaplama, yapıştırılmak üzere işkenceye alındığı zaman setler yanakların dışarı "fırtmasını" engelleyecek. Yapışma sonrasında setler kesilip atılacak ve yapışma ek yerlerine zımpara ile tesviye yapılacak.

Sevgiler...

[volkan_ovun]

Okullar açılınca kulüp toplantıları, kurs planları derken hafta içi uğraşamadım, bir tür tembellik yaptım. Bu günkü çalışmalarla bu konuyu kapatıyorum artık.

Piller için cırt-cırtlar ve alt kaplama gövdeye yapıştırılmıştı. Kenardan taşan "kızaklar" kesilip zımpara ile düzeltildi. Motor yatağı da yapıştırıldıktan sonra geriye burnun üstünün kaplanması kaldı. Bu aşama inşaat aşamasıyla aynı olduğu ve onarımla ilgisi olmadığı için bu başlık altına almıyorum.

Kanat da kök sinirden itibaren sağdan üçüncü sinirin hizasından katlandığı için tamir edilemeyeceğini (ya da benim edemeyeceğimi) düşündüğümden, kanadı yeniden yapacağım.

Pil tutucu cırtcırtlarla modelin taban görünüşü:
http://www.turkisheagles.net/hc/sontamir.jpg

Yanakların kaymasını engelleyen kızaklar kesilip zımparayla düzeltildikten ve motor yatağı yapıştırıldıktan sonra burnun görünüşü:
http://www.turkisheagles.net/hc/sontamir1.jpg

Ben onarımı burada bitirdim.. Site yönetiminden "Kaza-Kırım Onarımı" adlı bir başlık açmasını, ustalardan da yaptıkları tüm onarımları bu başlık altında paylaşmasını rica ediyorum.

Sevgiler...

[atambay]

İnşaat malzemeleri satan bir yerde 1cm dış çapı olan plastik boru görmüştüm. Yaklaşık 1mm et kalınlığı var. Oldukça sağlam, hafif, esnek. Şu elektrik tesisatı döşedikleri çok zayıf elinizle bile kırılabilen boruların biraz daha ince ve sağlamı.
Bu malzemeyi hala kafamda şekilden şekile sokup icatlarla yapmayı düşündüğüm BF 109 için kullanmayı düşünmüştüm. Kanadın içine seren vazifesi görecek şekilde yerleştirecektim.
Sr. Falcon'un dikey stablizatörü kırıldığında yatay stablizatörün de oynadığını fark ettim. Yapan sağolsun birkaç kez onarmış yamuk yumuk balsa kaplamış gecekondu çatısı gibi birşey yapmış. Biraz da gövdeyi zedeleyerek söktüğümde bazı yerlerde balsanın nem alıp hamur gibi yumuşadığını farkettim. Nem sinirler boyunca ilerlemiş, kuyruk kısmında büyük bölümü etkilemiş. Kolayca kırılmasının nedeni de anlaşılmış oldu. arka menteşelerden giren nem ise yatay stablizatörün firar kenarındaki çıtayı mahvetmiş. Sadece kenarlarda biraz sağlam yer kalmış. Firar kenarına yeni bir çıta kesmeyi düşünürken aklıma boruyu test etmek geldi. Sağlam olan yerlerden keserek orta çürük kısmı çıkardım. Bu arada sinirler de yumuşamış olduğundan biraz hasar gördüler. Keanrlardaki sağlam kısımların 1.5 cm lik bölümünü borunun içine sıkıca girecek şekilde yuvarlak hale getirdim. Boruyu biraz esneterek yerine taktım. Sökülen kısımla birlikte atılan iki menteşe için elevatörde yuvalar açıp yerleştirdim. Karşılığına denk gelen yerde borunun iki tarafında iki yarık oluşturdum ki önceden 1mm matkapla deldiğim için oradan kesmek zor olmadı. Menteşenin diğer ucunu boruya yerleştirdim fakat arka taraftan çıkartamadığım için oradaki yarığı genişletmek zorunda kaldım. Daha sonra da CA ile yapıştırdım. Balsa ve plastik boru CA ile son derece sağlam yapışıyor (önceden test etmiştim zaten). Son olarak da genişlettiğim taraftan birar balsa parçasını kama yaparak iyice sıkıştırdım. Boruyu çevirerek menteşelerin çıkış yerlerinin tam arkada olmasını sağladıktan sonra her iki ucunda içine firar kenarının çıtalarını soktuğum yerlere CA damlatarak dönmesini engelledim.
Farklı bir malzeme ve kullanım kolaylığı nedeni ile imalat ve onarımda işinize yarayabileceğini düşündüğüm için yazıyorum.
Fotograflarda sadece bir kenarını görüntüledim. Diğer taraf da aynı. Borunun yerleşimi, sinirlere yaptığım yamalar görülüyor. Son fotografta ise menteşeyi görüntüledim biraz bulanık çıkmış ama sanırım anlaşılır.

[c/z]

İnşaat malzemeleri satan bir yerde 1cm dış çapı olan plastik boru görmüştüm. Yaklaşık 1mm et kalınlığı var. Oldukça sağlam, hafif, esnek. Şu elektrik tesisatı döşedikleri çok zayıf elinizle bile kırılabilen boruların biraz daha ince ve sağlamı.
Bu malzemeyi hala kafamda şekilden şekile sokup icatlarla yapmayı düşündüğüm BF 109 için kullanmayı düşünmüştüm. Kanadın içine seren vazifesi görecek şekilde yerleştirecektim.

Metin bey , bu boru ne diye satılıyor.? Ben de burada sorayım , yeterince sağlamsa benim de işime yarayabilir.
BF 109 da karbon boru da kullanılabilir..

[atambay]

Metin bey , bu boru ne diye satılıyor.? Ben de burada sorayım , yeterince sağlamsa benim de işime yarayabilir.
BF 109 da karbon boru da kullanılabilir..

İsmini bilemediler plastik boru diye aldık dediler. Çeşitli renkleri var genellikle pastel renkler. Orman ürünleri satan bir yerde buldum ama kapı, kilit, alüminyum boru gibi farklı şeyler de satıyorlar. Hatta çok ince alimunyum boru getirmişler satılmış bitmiş. 50 kişi sormadan da getirtmezler. Deniz tutkalı buldum aldım epoksiye veda etmek üzereyim. Laminant epoksisinin de adını duymuşlar (Malatya'da bir ilk). Siz 1 cm dış çapı olan renkli tesisat borusu diye sorun. Bu malzeme karbon çubuk yerini tutmaz herhalde olsa olsa balsa yerine kullanılır. Mesela Piper'ın kanat destekleri için çok pratik olur.