Orijinalini görmek için tıklayınız : Ağırlık merkezi
amfetamin
04-06-2008, 01:58
Arkadaşlar sorunum şu,
yazılı hiç bir kaydı planı vs. olmayan bir uçak bulduk yada kendimiz belli bir plana bakmadan uçak dizayn ettik. Tüm donanımı yerleştirdik ve ağırlık merkezi ayarına sıra geldi ...ne yapacağız? elimizde plan vs. yok.
Aklıma gelen pratik şu, tabi doğrumu düşünüyorum bilemem
Uçağı tam donanım ile 2-3m gibi bir yükseklikten serbets düşmeye bıraksak tabi yere tam paralel durumda yani düz uçuz pozisyonunda, bu şekilde yere tam paralelmi yoksa önemi arkayamı yatıyor ona göre ayarlasam olabilirmi? Uçak elektirikli ve depron-balsa malzeme total ağırlık 550g. civarı.:hımm:
Şimdiden çok teşekkür.
Kanadın eninin ön taraftan 3/1 i o noktadan tutunca uçak yere paralel duracak.Ör:
(Uçağın önu burası) -*-- (Uçağın arkası) * lı yerden tutunca yere paralel duracak.
Bu pratikleri yapmadan önce şu teoriklere bakılmasını öneririm:
http://adamone.rchomepage.com/cg_calc.htm
http://adamone.rchomepage.com/index5.htm
http://www.geistware.com/rcmodeling/cg_calc.htm
http://www.space-rockets.com/cgcalc.html
http://www.thefunkworks.com/cg_calc.htm
http://www.weflyrc.org/cg_calculator.htm
Gürman bey, teşekkürler.
Faydalı başlıklar, internette aramaktan kurtardınız.:)
Genelde bende standart modellerde, hucum kenarından kanat eninin 1/3 uzağını baz alıyordum. Ve modeli stall hızına yakın bir hızla elden atıp test ediyordum.
Artık biraz daha bilimsel olacak gibi görünüyor.
Sürekli aynı şeyi söylüyorum ama;
"Uçağın ağırlık merkezi hücum kenarından kanat eninin 1/3'ü kadar geridedir" demek;
"İnsan ırkının boyu 160 cm'dir" demek kadar hesapsız bir genellemedir ve sadece dikdörtgen kanatlarda işe yarar. Kanatta kamber, süpürme vs. varsa bu genelleme kullanılamaz.
En iyisi online hesap makinalarını kullanmak.
Ben kendi kullandığım linki veriyorum:
http://sky.prohosting.com/air2/cg_calc.htm
Sevgili Egemen.
Biz acemiler zaten hep dikdörtgen kanat yapıyorduk. Standart modeller derkende bunu kastettım.:)
Şunun şurasında başlayalı daha 22 ay oldu.
Eh yavaş yavaş değişik birşeyler yapmaya çalışırken konu ilgimizi çekti. Gerekliliği kaçınılmaz hale geldi.
Teşekkürler.
Mehmet Abi,
Ben mühendis değilim, kafam da aslında matematiğe hiç basmaz. Çarpım tablosu yüzünden daha ilk okulda bile kopya çekmek zorunda kalmıştım.
12 yıllık ilk ve orta öğrenim hayatımda matematikten aldığım en yüksek not 4,5 üzerinden 5'ti. O da hoca kanaat notu kullandığı için öyle oldu.
Matematiğin 3 temel işlemini 12 senede zar zor öğrendim (Hala bölme yapamam).
Modelcilik hayatımda da hala en sevmediğim şey hesap-kitap yapmaktır. Çok mecbur kalırsam da hazır program ve hesap makinelerinden yararlanırım (Yaşasın teknoloji :) )
Ama diğer taraftan, bu işin doğrusu bu.... Eğer plansız uçak yapıyorsanız, veya planda ağırlık merkezi gösterilmediyse en doğrusu hesap yapmaktır.
Bu kadar nefret ettiğim halde, planda ağırlık merkezi verilmiş olsa bile, ben her uçağımda ıkına sıkına, eşimden yardım ala ala, öfleye pöfleye tekrar ağırlık merkezi hesaplıyorum. Çünkü plan üzerinde inşaa ederken bile birkaç milim olsun sapma oluyor. Bu da ağırlık merkezinin yerini değiştiriyor.
Tabii, hesaplama kağıt üzerinde yapılan ile kalmıyor hiç bir zaman. Kağıt üzeri hesaplama, sadece uçağın elden çıkar çıkmaz, veya yerden kalkar kalkmaz kırılmamasını sağlıyor o kadar.
En doğru hesaplama uçuş sırasında, uçuş karakterini gördükten sonra oluyor.
amfetamin
04-06-2008, 11:55
Emek harcayıp cevap yazan tüm arkadaşlara çok teşekkürler, bende yeniyim ve çok faydalı oldu bilgiler. 1/3 oranını bende duydum fakat banada çok genelleme gibi geliyor. Hatta bu oranı kullanarak uçağı ayalardım fakat belirtilen noktalardan tutup kaldırdığımda uçağın ciddi biçimde öne düştüğünü gördüm. Hatta sizlere yazdığım testi yaptım ve kolumun kalktığı kadar yüksekten uçağı yere paralel düşmeye bıraktım ve yine çok hızlı biçimde burun öne eğilip burun üstü çakıldı.
Anladığım kadarıyla dengeli ve emniyetli bir uçuş için ağırlık merkezi biraz önde olacak. Fakat bu çok olursa çok fazla yükseliş dümenine asılmak gerekecek hatta belkide uçak hiç irtifa alamayacak. Hele havada motor durduğunda kırımsız bir iniş yapmak çok zor olacak. Ağırlık mekezi tam yerinde oluncada benim gibi acemiler için çok oynak bir uçak olacak gibi. Hele arkada olursa bir acemi için daha kötü anladığım kadarıyla. Yazdıklarımda hata varsa tabi düzeltin.
Tekrar teşekkürler
Şöyle bir genelleme daha yapabiliriz:
Uçağın ağırlık merkezi çok öndeyse: KÖTÜ UÇAR
Uçağın ağırlık merkezi çok gerideyse: SADECE BİR KERE UÇAR
Ağırlık merkezi öne yaklaştıkça uçak daha stabil uçar ama dümenler hantallaşır, dönüşler zorlaşır. Fazla ağır olan burunu telafi etmek için verilen yükseliş trimi uçakta ekstra drag (sürtünme-sürüklenme) yaratacağından süzülüş hattık kısalır, stall hızı artar.
Ağrılık merkezi geriye kaydıkça uçak çevikleşir, dönüşler ve manevralar çok keskin olmaya başlar, kontol etmek çok zorlaşır. Gereğinden fazla geriye gelirse uçmaz.
amfetamin
04-06-2008, 12:33
Egemen gayet güzel bir genelleme ve özetleme sağol. Bana çok faydalı olacak.
Uçağın ağırlık merkezinin olması gereken yer ile elinizdeki modelin ağırlık merkezinin olduğu yer farklı olabilir. Bu ikisi arasındaki farkı yok etme işine ağırlık merkezini ayarlamak denir. Ağırlık merkezi ile ağırlık merkezinin olması gereken nokta aynı olduğunda ayar tamamdır.
Elinizdeki modelin ağırlık merkezi hücum kenarından 6 cm geride olmalıysa bu noktalardan tutup kaldırdığınızda yere paralel veya hafif öne eğimli duracak şekilde uçağın içindeki ağırlıklara yer değiştirtmeniz gerekir. Böylece ayar yapabilirsiniz.
Uçağınızı iki taraftan kaldırdığınızda yere paralel durması için hangi noktadan tutuyorsanız uçağınızın ağırlık merkezi orasıdır.
Ayar yaparken ağırlık merkezinin olması gereken yeri işaretleyip uçağın o anki ağırlık merkezini bulduğunuzda aradaki mesafeye bakarak ne yapacağınıza karar verirsiniz. Uçağın büyüklüğüne göre birkaç santimlik fark kolayca düzeltilebilir ama çok büyük bir fark varsa yapım hatası olduğunu düşünmek ve daha farklı değişiklikler yapmak gerekir.
Ağırlık merkezini dengelemek için uçağı ağırlaştırmak çoğu zaman hantal modeller oluşmasına neden olur.
amfetamin'in "Hatta bu oranı kullanarak uçağı ayalardım fakat belirtilen noktalardan tutup kaldırdığımda uçağın ciddi biçimde öne düştüğünü gördüm." cümlesi üzerine yazdım bunları. Özetle, tutup kaldırdığınızda uçak bir tarafa düşüyorsa tutup kaldırdığınız noktaların hiç bir önemi yoktur.
Bu konuda benimde bir sorum olacaktı.
Alıcı ve pil'i,ağırlık merkezi ile modelin uç kısmının,tam ortasına koysak nasıl olur.? Ne gibi faydası veya zararı olur.
Bu konuda benimde bir sorum olacaktı.
Alıcı ve pil'i,ağırlık merkezi ile modelin uç kısmının,tam ortasına koysak nasıl olur.? Ne gibi faydası veya zararı olur.
Onları koyacağın yer ağırlık merkezinin doğru yerde olmasını sağlayacak yer olmalı.
amfetamin
04-06-2008, 14:28
Uçağın ağırlık merkezinin olması gereken yer ile elinizdeki modelin ağırlık merkezinin olduğu yer farklı olabilir. Bu ikisi arasındaki farkı yok etme işine ağırlık merkezini ayarlamak denir. Ağırlık merkezi ile ağırlık merkezinin olması gereken nokta aynı olduğunda ayar tamamdır.
Elinizdeki modelin ağırlık merkezi hücum kenarından 6 cm geride olmalıysa bu noktalardan tutup kaldırdığınızda yere paralel veya hafif öne eğimli duracak şekilde uçağın içindeki ağırlıklara yer değiştirtmeniz gerekir. Böylece ayar yapabilirsiniz.
Uçağınızı iki taraftan kaldırdığınızda yere paralel durması için hangi noktadan tutuyorsanız uçağınızın ağırlık merkezi orasıdır.
Ayar yaparken ağırlık merkezinin olması gereken yeri işaretleyip uçağın o anki ağırlık merkezini bulduğunuzda aradaki mesafeye bakarak ne yapacağınıza karar verirsiniz. Uçağın büyüklüğüne göre birkaç santimlik fark kolayca düzeltilebilir ama çok büyük bir fark varsa yapım hatası olduğunu düşünmek ve daha farklı değişiklikler yapmak gerekir.
Ağırlık merkezini dengelemek için uçağı ağırlaştırmak çoğu zaman hantal modeller oluşmasına neden olur.
amfetamin'in "Hatta bu oranı kullanarak uçağı ayalardım fakat belirtilen noktalardan tutup kaldırdığımda uçağın ciddi biçimde öne düştüğünü gördüm." cümlesi üzerine yazdım bunları. Özetle, tutup kaldırdığınızda uçak bir tarafa düşüyorsa tutup kaldırdığınız noktaların hiç bir önemi yoktur.
Sevgili Atambay, yazdıklarından şunu anladım doğrumu?
http://sky.prohosting.com/air2/cg_calc.htm
bu bağlantıdaki verilerle uçağın ölçülerine göre bir ağırlık merkezi bulunacak.
daha sonra bu noktalardan kaldırdığımızda uçak hafifçe öne yada stabil olarak kalacak şekilde içindeki donanımın yeri değişecek (pil, esc, alıcı vs.)
Anladığım doğru ise bu işi sonunda çözdüm demektir.;oleeea:
Sevgili Atabay, yazdıklarından şunu anladım doğrumu?
http://sky.prohosting.com/air2/cg_calc.htm
bu bağlantıdaki verilerle uçağın ölçülerine göre bir ağırlık merkezi bulunacak.
daha sonra bu noktalardan kaldırdığımızda uçak hafifçe öne yada stabil olarak kalacak şekilde içindeki donanımın yeri değişecek (pil, esc, alıcı vs.)
Anladığım doğru ise bu işi sonunda çözdüm demektir.;oleeea:
Soyadım hariç hepsi doğru :)
Bir ağırlık merkezi bulunacak yerine, modelimizin ağırlık merkezinin nerede olması gerektiği belirlenecek dersek daha iyi olacaktır.
Kısaca sorunu çözdünüz bence.
amfetamin
04-06-2008, 17:02
Soyadım hariç hepsi doğru :)
:confused: çok özür hemen düzeltmeyi yaptım. Gerçekten çok yararlı oldu açıklamalar.
Sevgiler, saygılar
http://sky.prohosting.com/air2/cg_calc.htm İngilizcesi iyi olan biri,bu sonuçlar türkçeye çevirebilirmi.? Ekran görüntüsünü cekip'de. Bu değerleri (mm) cinsindenmi yoksa (cm) cinsindenmi yazıyoruz..!!
Ben birşey daha eklemek isterim ağırlık merkezi nekadar aşağıda olursa modeliniz okadar dengeli uçar( Trainer modellerde.).
:confused: çok özür hemen düzeltmeyi yaptım. Gerçekten çok yararlı oldu açıklamalar.
Sevgiler, saygılar
Espri olsun diye yazdım. Alınmayın sakın :)
http://sky.prohosting.com/air2/cg_calc.htm İngilizcesi iyi olan biri,bu sonuçlar türkçeye çevirebilirmi.? Ekran görüntüsünü cekip'de. Bu değerleri (mm) cinsindenmi yoksa (cm) cinsindenmi yazıyoruz..!!
Sağda şema üstünde harfler gösterilmiş. Solda da yazıların yanında aynı harfler parantez içinde verilmiş. Yani tercümeye gerek yok.
Değerleri mm olarak girersen sonuç mm olarak çıkar.
orhantekkan
04-06-2008, 22:22
Ac heralde merkez noktamız diğer CG NP değerleri ne işimize yarayacak birde bu yüzde değer olarak istediği nedir (Enter Static Margin, then ).
amfetamin
05-06-2008, 01:01
Ac heralde merkez noktamız diğer CG NP değerleri ne işimize yarayacak birde bu yüzde değer olarak istediği nedir (Enter Static Margin, then ).
Kısaca soldaki boşluklara değişkenleri girin diyor. Ölçüm aralıklarından neyin ne olduğu belli çevirmeye gerek yok sanırım. Yine özetle, CG, NP’nin yani uçağın asıl merkez noktasının önünde olması gerekiyor demiş. Bunun emniyet ve denge için öneminden bahsediyor.
Burada Static Magrin diye bir ifade var. Bizden bir değer girmemizi istiyor.
İşte NP ile CG arasındaki fark %5 ile 15 arasında en iyi stabiliteyi gösteriyormuş. Sanırım bu bizim nasıl bir uçak inşa ettiğimiz ve nasıl bir uçuş karakteri istediğimizle ilgili. Çünkü aşağıda düşük S. Magrin değeri yani NP ile CG nin yakın olması, çok daha zor, hatta usta işi elevator kontrolüne gerek var diyor. Yani hassas elevator. NP ile CG değeri arası aşırı açılırsada yani CG yi fazla öne almak, çok ağır bir burun sebebiyle kalkış ve inişlerde ve tabi uçuşta sorun olacaktır vs. diyor yani bildiğimiz şeyler. Burada bizim için önemli nokta CG yani ağırlık merkezi.
Zaten S.margin değerini örnek 1 olarak girerseniz NP ile CG nin aynı değerde olduğunu göreceksiniz.
MAC denilen ortalama aerodinamik kanat eni sizin seçtiğiniz ölçülere göre hesaplanıyor. Bu MAC'ın hem uzunluğu hem gövdeye olan uzaklığı da belli oluyor.
Static Margin ise bir güvenlik faktörü. Bunu % olarak belirliyoruz. Neyin yüzdesi derseniz yukardaki MAC'ın yüzdesi. %5-15 arası seçiliyor. %5 seçerseniz elevatör çok etkili yani iyi loop atar. 15 olursa elevatör az etkili olur uçuşta kalkışta bile zorlanır. Nasıl bir uçak olmasını istiyorsanız siz belirliyorsunuz. Bu seçiminiz de CG (ağırlık merkezi)nin olması gerektiği yeri belirliyor.
NP'yi ise sıfır noktası olarak atmasyon bir tercüme ile ifade edeyim. Bu da kanada ait girdiğiniz değerlere göre otomatik hesaplanıyor. NP nin yerini değiştirmek için kanadın veya gövdenin ölçülerini değiştirmeniz gerekir.
Bu mantığa göre kanat ne kadar enli olursa ağırlık merkezinin yeri o kadar az hassas olur. Yani atmasyon değerlerle örnek verecek olursak. CG'yi yarım santim hatalı ayarladınız diyelim Statik marginde %1 bile oynamaz. Kanat dar olursa 2mm hatalı CG, Statik margini %5 değiştirir.
Şimdi bir kritik bir nokta daha var. Burada NPyi kullanalım. Bir uçak tasarladınız değerleri girip hesapladınız bir de baktınız CG, NPden daha geride çıktı. İşte o uçmaz diyor. CG kesinlikle NP'nin önünde olmalı.
iron_eagle
05-08-2008, 09:48
neutral point gövdenin kanatlarr hariç tüm ekipmanlar dahil ağırlık merkezidir fiziksel olarak kanatlar önce kendini sonra gövdeyi kaldırır kaldırma kuvveti ise kanatın en yüksek noktasıyla fiirar kenarı arasında etkindir dolayısıyla kanadın kaldırmaya çalıştığı yükün(np) bu noktalar arasında olması gerekir daha önde yada arkada olması tıpkı vinçlerin fazla uzaktaki yükleri kaldırmaya çalışırken devrilmelerinde olduğu gibi bir etki yaratır ve uçak uçamaz.kanat eklendiğinde toplam ağırlık merkezi(cg) doğal olarak np ve kaldırma merkezi(ac) arasında kalır ve terazi koşulu sağlanmış olur.np uygun aradaysa uçak kötü de uçsa uçacaktır süpürmesiz kanatların ağırlık merkeziyle kaldırma merkezi neredeyse aynı yerde olduğundan daha dengeli uçarlar kanadın süpürme açısının artması ve veya delta kanat olması kanadın ağırlık merkezininde kaldırma merkezininde(ağırlık merkezi daha fazla kayar) geri gitmesi anlamına gelir np de doğal olarak geriye gider np nin olması gereken aralık yine aynı olmakla beraber uçağın arkasında olması manevra kabiliyetinin artması kontrolün zorlaşması anlamına gelir düşük hızlarda fazla hücum açısı gerektirir kanat yapısı stall olmaya engel şekilde tasarlanırsa yüksek hücum açısı bir avcı jeti yada yüksek performanslı gösteri uçakları için iyi birşeydir.
modern büyük uçakların tümü verimli hava direnci için sürürme açılı kanatlara sahiptir bu sebepten ağırlık merkezi geriye kayar iniş takımlarının ağırlık merkezine yakın olması kuralı gereği taşıyıcı takımlar eskiden uçağın önündeyken artık arkasındadır
Pratikte ben sizlerin de yaptığınız gibi kanat profilinin en yüksek noktasından az geriden modelimi teraziler ve burnun aşırı olmayacak şekilde ağır çekmesini sağlarım.Sonra ince ayarı uçuş testleriyle yaparım.Ağırlık merkezi aşırı önde ise model elevatör e sağır kalır(nisbeten),iniş yaklaşımında belli bir hızda süzülürken aniden burun çökertir.Bu rahatsız edici bir durumdur ve kıç tarafa kurşun veya içerden bataryayı geri alarak düzeltilmeli.O zaman iniş yaklaşımları düzgün,elevatör daha hassas ve dönüşlerde burun düşürme daha az olacak.Bu denemelerden çekinmemek lazım,yeter ki aşırı geriye alarak havada stall olmayın.
Bu da uçuş testleri ile Ağırlık merkezi trim metodu:http://www.holdfastmac.com.au/trim.html
Center of gravity
Method 1: Roll model into near vertically banked turn.
Method 2: Roll model inverted.
-----
A. Nose drops
B. Tail drops
C. Lots of down elevator required to maintain level flight
D. No down elevator required to maintain level flight, or model climbs
----
A. Add weight to tail
B. Add weight to nose
C. Add weight to tail
D. Add weight to nose
Bu da başka bir trim cetveli metodu:http://www.palosrc.com/instructors/trim-chrt.htm
ENTRE OF GRAVITY
LONGITUDINAL BALANCE
From level flight, roll to 45 degree bank and neutralise controls.
A. Continues in bank for moderate distance.
B. Nose pitches up.
C. Nose drops.
If A, trim is good.
If B, add nose weight.
If C, remove nose weight.
Hatalı bir motor açısı varken düz uçuşta kumandadan trim vererek düzeltip sonra da bu testleri yapmak yine yanıltıcı olacaktır. Ahmet beyin verdiği 2. adreste 3. maddede yapılan testi Gürman bey daha önce diving test olarak tartışmaya açmıştı. Bunu gereksiz bulan çoğunluğa rağmen ben oldukça yararlı olduğunu düşündüm.
Bu testleri yapmak için modelin çok düzgün yapılmış olması lazım. Yatay stablizatöre yanlışlıkla verilmiş bir hücum açısı ile sehpadaki CG ayarlaması havada işe yaramayacaktır.
Pratikte ben sizlerin de yaptığınız gibi kanat profilinin en yüksek noktasından az geriden modelimi teraziler ve burnun aşırı olmayacak şekilde ağır çekmesini sağlarım.Sonra ince ayarı uçuş testleriyle yaparım.Ağırlık merkezi aşırı önde ise model elevatör e sağır kalır(nisbeten),iniş yaklaşımında belli bir hızda süzülürken aniden burun çökertir.Bu rahatsız edici bir durumdur ve kıç tarafa kurşun veya içerden bataryayı geri alarak düzeltilmeli.O zaman iniş yaklaşımları düzgün,elevatör daha hassas ve dönüşlerde burun düşürme daha az olacak.Bu denemelerden çekinmemek lazım,yeter ki aşırı geriye alarak havada stall olmayın.
Bu yazdıklarınız çok doğru. Benim de Süper Decathlon 'un ilk uçuşlarında buna benzer sorunlarım olmuştu. http://hobbyrc.com/forum/showthread.php?t=23818&page=15 142. cevapta yazdım tekrar yazmayayım. Özellikle de ARF lerde doğru-düzgün uçuşlar yapabilmek için üreticinin belirttiği motor ve yakıt deposu ölçülerinin dışına fazla çıkmamakta fayda var.
vBulletin v4.1.7, Copyright ©2000-2012, Jelsoft Enterprises Ltd.