Art-Tech P51D ve bir sürü soru...

[Sümer Yamaner]

Mustang her zaman sevdiğim bir uçak olmuştur. Sonunda acemilikte kırsam da çok üzülmeyeceğim köpük bir model görünce dayanamayıp THK'dan satın aldım.
Model gerçekten de çok sevimli. Benim bir de çok palli pervane takıntım vardır. Dört palli pervanesi çok hoş duruyor! :)
Montajı sorunsuz. Ben kendi vericime uygun bir alıcı kullanıyorum. Zaten sanıyorum radyolu versiyonu yok THK'da. Uçuşa hazır oluşu en fazla 30 - 60 dakika.
Daha önceki uçuş deneyimim Coota ile sınırlı olduğu için oldukça tedirgin bir maiden flight yaşadık. Kalkışta pürüzlü bir pistte uçak sürekli nose over eğiliminde. Dolayısıyla sürekli up aileron ile kontrol altında tutmak gerekiyor. Motoru çok güçü olduğu için kısa bir kalkış koşusu sonrası havalanabiliyor. Havada gerçek bir beyefendi :)
Motor sesi çok düşük buna karşın çekişi oldukça iyi. Klasik iç loop ve çok düzgün olmasa da stall turn deneyebildim. Sorunsuz olarak tamamladı. Gelgelelim inişinde tedirgin oluyorum. İlk uçuşta iniş sırasında ne yazık ki takla atıp dikey stabilizeyi kırdım. Sonra onardım ve bir sonraki uçuş gününde artık çok daha kontrollü inebilmeyi başardım.
Şimdi planlarımı ve yapmak istediklerimi paylaşıp sizden yardım istiyorum:
Öncelikle yapmak istediğim şey flap eklemek. Bu şekilde inişte son yaklaşma hızını daha düşük tutabilirim diye düşünüyorum. Bu amaçla bir tane sıfır kanat temin ettim. Onun üzerinde çalışacağım.
Flapları kesip muhtemelen bez ya da bant menteşe türü birşeyle monte etmeyi planlıyorum.

Birinci sorum, sizce flapları nasıl kesmeliyim? Yani maket bıçağı mı, kıl testeresi mi yoksa minyatür bir köpük kesme aleti yapıp onunla mı kesmeliyim?

İkinci sorum, kanat oldukça kalın olduğu için flapları alttan bez menteşe ile tespit edeceğim. Bu şekilde pivot hattı altta olacak ve flap koyduğumda kanadın üst yüzeyi ile flapın üst yüzeyi arasında bir açıklık oluşacak. Bu açıklık normalde aileronlarda da mevcut ve sanki sorun yaratmaz gibime geliyor. Siz ne dersiniz?

Üçüncü sorum, flap kumandası ile ilgili. Aileronlardaki gibi kanat içine birer servo gömerek mi kumanda etmeliyim? Normalde flap asimetrisi çok ciddi bir sorundur. Muhtemelen model uçakta da öyle olacaktır. O zaman iki flapı mekanik olarak birbiri ile ilişkilendirip tek ve daha güçlü bir servo ile mi kumanda etmeliyim? Bu amaçla flapları orijinal şekliyle değil de (orijinalinde hücum kenarları kanadın firar kenarına paralel) hücum kenarları sağ sol birbirine paralel olacak şekilde kessem, 2 mm çelik çubuğu uygun şekilde büksem (hani elevatörlerde sağ sol birlikteliği "u" şeklinde bükülmüş çelik tel ile sağlanıyor ya, onun gibi) ve bu şekilde flapları aynen elevatör tabı gibi hareket eder hale getirsem sonra da sadece bir tarafı servo ile kumanda etsem nasıl olur?

Dördüncü sorum, servo gömmem gerekirse köpük kanatta yuvayı nasıl temiz bir şekilde oluşturabilirim?

Son sorum: Daha önce bir taildragger ile uçmadığım için kuyruk tekeri hakkında da düşüncelerim var. Bu modelde özellikle boyut sınırlamaları nedeniyle kuyruk tekerini rudder ile ilişkilendirmek çok zor. Zaten orijinalinde de kuyruk tekeri serbest olarak belirli limitler dahilinde dönüyor. Ancak hafif yan rüzgar durumunda kalkış ve iniş koşularında yön kontrolünü daha iyi sağlamak adına arka tekeri sabitlemek mantıklı olabilir mi yoksa daha mı zorlaştırır işleri?

Şimdiden teşekkürler.

[Clio172]

Sümer Bey, uçak işinde ben de çok yeni olduğumdan sadece 4. sorunuz hakkında bir fikir verebilirim :). Muaynehanenizde mevcut ya da herhangi bir şekilde temin edeceğiniz eskimiş elektrokoter ucu ile strafor üzerinde harikalar yaratabilirsiniz :).

Eğer bulamazsanız çıplak bir tel, 50W'lık halojen trafosu ve bir adet dimmer ile strafor kesici yapabilirsiniz.

Kolay gelsin.

Not: Patoloji'den Nihan'ın çok selamı var.

[red_fin]

Güle güle kullanın Sümer Bey. Mustang hakikaten şirin bir model.

Sorularınızı madde madde elimden geldiği kadar cevaplayayım:

1- Keskin bir maket bıçağı ile çok rahat kesebilirsiniz. Ama köpüğü düzgün kesmek için bir püf noktası önereyim. Önce keseceğiniz yerin üzerine bir parça kağıt maskeleme bandı yapıştırıp, bandın üzerinden keserseniz, kesiğin etrafının düzgün olmasını garantilemiş olursunuz.

2-Bez menteşeden ziyade bant menteşeyi tavsiye ederim. Scotch markasının Crystal bantları ile mükemmel menteşe yapılıyor. Flapı kestikten sonra aşağı hareketini verip üst tarafını bu şekilde bantlayın. Daha sonra flapı düzeltip bir de aşağıdan bantlayın. Bu şekilde hem son derece hafif ve güzel çalışan bir menteşe yapmış olursunuz, hem de üzerinde açıklık filan kalmaz.

3- Flaplarda 2 servo kullanmanızı kesinlikle tavsiye etmem. Ekstradan gereksiz bir ağırlık eklemiş olursunuz. Tek servo çok daha iyi olacaktır.

4- Ben köpüğe servo gömmek için Dremel kullanıyorum. Dremelin geniş taşlama uçları, köpüğü çok düzgün bir şekilde oyuyor.

5- Art-tech mustangın iniş takımı kalkış için değil "iniş" için inşaa edilmiş. Yerden kalkabilmenize bile çok şaşırdım açıkcası. Benim tavsiyem, kalkışları yerden yapmaktansa elden atarak yapmanız. Arka tekeri sabitlemek işleri daha da zorlaştıracaktır, çünkü bu durumda muhakkak rudder müdahalesi yapmanız gerekecek, ama Mustang'ın rudder'ı uçağı yerde yönlendirebilmek için çok küçük. Tekerlek serbest dönerken küçük rudder daha kolay iş görür, ve de zaten motor çekiş istikametine gitmek isteyeceğinden daha az rudder müdahalesi gerektirir.

Kırımsız uçuşlar.

[aozgen]

Size bir tavsiye.Modelinizi fiilen görmedim o yüzden teorik konuşuyorum.
Kuyruk tekeri için elinizdeki sistemi bir kenara kaldırın.Tahminimce modeliniz çok hafif dolayısıyla şimdi önereceğim sistemde dümen e gelecek yük de taşıyabileceği bir yük olacak.
Dümen palasının alt kenarına birkaç santimlik ince bir yay teli ni sağlamca tutturun ve aşağı/ geri eğimli bu telin yere temas edecek kısmını da yarımay şeklinde teker taklidi bükün.
Düşey yükleri dümen palası karşılayabilmeli tabii.Ama bu tel yerde dümene tabi dönerken modelinizin kıçını da yönlendirecek ve kalkış /inişlerde işinize çok yarayacaktır.Bu ince yaylık teli güzelce şekillendirdikten ve işe yaradığına emin olduktan sonra güzelce su vererek deforme olmasını da önleyebilirsiniz.Üstelik bu sistem eminim orijinal teker sisteminden daha hafif olacak.

Menteşe sistemi/yüzey sebebiyle arada kalacak olan açıklık bence girdap sayesinde modelin yavaşlamasına yardımcı olarak flaplarınıza yardımcı olacaktır.Hiç çekinmeyin.

[Sümer Yamaner]

Cesaretlendirici ve mükemmel yanıtlar için çok teşekkür ediyorum. Ben de kontra sorularımı sorayım :)
Sevgili Clio172, öncelikle selam için teşekkürler. Sonra sorumu sorayım: Elektrokoter ucunu öylece olduğu gibi mi kullanacağız? Yani ısınmadan falan...?
Egemen Bey, Scotch Crystal bantlar şu yapı marketlerde satılanlardan değil mi? Onları öylece yapıştıracak mıyım yoksa ayrıca epoksilemem gerekecek mi?
Tanımladığınız montaj şeklinde anladığım kadarıyla flaplar kapalı iken üstteki bant katlanıp arada kalmış olacak, açılınca da boşluğu dolduracak. Doğru mu anladım?
Acaba bir yerlerde tek servolu flap tasarımı var mıdır? Kafamda hala tam olarak oluşturamadım. Ya da ilk mesajda anlatmaya çalıştığım yöntem uygun olur mu? Olursa servo ile bağlantısını nasıl sağlarım?
Tekerleğin sabitlenmesi derken dönüşün durdurulmasını kastetmedim. Öyle anlamadınız değil mi? Bu arada elden atma konusunda hiç bir deneyimim olmadığı için cesaret edemiyorum henüz. Ayrıca scale pilotuz ya (!) öyle elden atmak falan da neymiş?! :)
Ahmet Bey, WW I uçaklarındaki sistemi öneriyorsunuz sanırım. Aslında o tür bir sisteme pekala küçük tekerlek de takılabilir değil mi? Ama her ne kadar hafif de olsa Mustang'ın dikey stabilizesinin daha doğrusu rudder parçacığının o yüke uzun süre dayanabileceğini sanmıyorum. Özellikle yerde birkaç kez sektiğinde çok zayıf olan stabilize - rudder bağlantıları ayrılıverir gibime geliyor.

[red_fin]

Sümer Bey,
Evet, Scotch Crystal, hemen hemen tüm büyük kırtasiyelerde ve yapı marketlerde bulabileceğiniz bir bant. Bandı yapıştırmanız yeterli, epoksiye filan gerek yok. Biz planörlerde de bant menteşe kullanıyoruz. Yanılmıyorsam "faydalı bilgiler" linkinde nasıl yapıldığını gösteren detaylı bir şema vardı. İlk mesajınızda anlattığınız yöntem uygun görünüyor. 2 servo daha kolay monte edilir ama ağırlık dezavantajı çok fazla.

[Sümer Yamaner]

Aslında iki mikro servo (9-10 gram) kullanmak mümkün değil mi? Yoksa ortaya bir standart servo gerekecek ki ağırlığı çok daha fazla olacak. Ayrıca Mustang birkaç gram fazla ağırlıkta itiraz etmeyecek gibi uçuyor şu an! :)
Ben hemen bir Crystal alayım bugün...

[Clio172]

Elektrokoter ucunu öylece olduğu gibi mi kullanacağız? Yani ısınmadan falan...?

Sümer Bey, dokuda kullandığınız kadar olmayacak tabii ısı, ayrıca koagülasyon fazına da gerek yok :)...

Şöyle yandan görünüş şeklini çizmeye çalışayım; (aslında birçok yöntemle yapabilirsiniz, yine bu şekilde bir tel büküp havya ucuna sıkıştırarak ya da bahsedildiği gibi dremel ile)

26560

Kolay gelsin.

[red_fin]

Aslında iki mikro servo (9-10 gram) kullanmak mümkün değil mi? Yoksa ortaya bir standart servo gerekecek ki ağırlığı çok daha fazla olacak. Ayrıca Mustang birkaç gram fazla ağırlıkta itiraz etmeyecek gibi uçuyor şu an! :)
Ben hemen bir Crystal alayım bugün...

Ortaya standart servoya gerek yok. 16 gramlık filan bir servo fazla fazla yeter. Flaplar açıldığında zaten uçak yavaşlamış olacağı için flaplara çok bir güç binmeyecek. Hatta 10 gramlık servo bile yetecektir.

[PATO]

Aynı modeli ekibimizde Mayk uzun süredir kullanıyor. Birkaç kırım ve pervane kaybı yaşadıktan sonra iniş takımlarını söküp elden atarak uçmak ve çalı çırpı üzerine "belly landing" yapmanın en güvenilir yöntem olduğunu gördük.

Bu modele flap yapmakta kararlıysanız bence her iki kanada ayrı mini servo kullanın. En basitinden 5 gramlık ve düşük torklu servolar yeterli. Böylece detaylı bağlantı işlemlerine gerek kalmaz. Flap'leri kullanırken de mutlaka elevatörle desteklemek gerekeceğini düşünüyorum. Açıkçası bu model için uçuş sırasında doğru ayarı yapıp flap'ten beklenen başarıyı yakalamak bana zor gibi geliyor. Uygulmanızın sonucunu merakla bekliyorum Sümer bey.

[Sümer Yamaner]

Gürman Bey, biliyorsunuz hepimizi dürtükleyen faktör "merak". :)
Kafamızda birşey oluşturuyoruz. Bazı çözümler üretiyoruz. Sonra sizler gibi değerli arkadaşlarımızın görüşleri ile rötuşlarını yapıyoruz. Bazen oluyor bazen olmuyor. Ben de zaten o nedenle sıfır bir kanat üzerinde çalışacağım.
Normalde alttan kanatlı uçaklarda flap açılması bir nose up attitude değişimine yol açar ama tabii bu kural değil. Dolayısıyla biz T67'de flap koyarken mutlaka burnu ezerdik ki stall olmayalım. Burada da böyle olmasını bekliyorum açıkçası ama zaten uçuşta birden flap koymak gibi bir niyetim yok.
Flapları yapıp istediğim hale getirince (ki iki kademeli düşünüyorum) önce yarım flapla kalkıp birkaç meydan turu atıp, birkaç low pass ile yavaş uçuş karakteristiğini görmek istiyorum. Tabii o arada ne kadar up ya da down elevatör isteyeceği de ortaya çıkacak.
İkinci aşamada flaplı ya da flapsız kalkıp, oldukça yüksekte iken yarım flap koymayı planlıyorum. Bu şekilde olası karakter değişiklikleri daha güvenli olarak ortaya çıkacak.
Daha sonra flaplı olarak tam gaz açınca ne olacağına bakacağım yine yüksek irtifada.
En sonunda farklı flap konumlarında hayali yüksek bir piste son yaklaşma yapıp pas geçmeyi planlıyorum.
Muhtemelen servo bağlantıları ve karakteristiklerindeki küçük farklar nedeniyle flap konulması sırasında bir yana yatma görülebilir. Bunun ince ayarı gerekecek.
Tabii tüm bunlar ilk uçuştaki ciddi bir kırımla daha başlamadan bitebilir ama ne yapalım... Kısmet. :)
Eğer mümkün olur da bunları yapaibilirsem ve yanımda da video çekecek bir arkadaş olursa burada ayrıntılarıyla paylaşırım.
Bu ilmeğe katkıda bulunan tüm arkadaşların adlarını da yeni kanadıma çıkartmalarla yazarım hatta belli mi olur! :) :) :)

[Sümer Yamaner]

Dün Koçtaş'tan 3M'in şeffaf "duct tape"inden aldım. Eni 5 cm. Onu kullanarak Coota'nın artık ayrılmaya yüz tutmuş yükseliş dümenini onardım. Oldukça güven verici oldu. Sanıyorum Mustang flap projesinde de rahatlıkla kullanılabilir.

[myssba]

Sümer bey, bant bantı daha iyi tutuyor. Son modelimde 60 cm boyundaki aileronları önce bant ile kapladım. Sonrasında boydan boya her iki yönde 5cm lik bantın yarısı kanat yarısı ailerona gelmek üzere her iki taraftan menteşe olarak bantlayınca çok sağlam oldu.

[Sümer Yamaner]

Tamamdır, anladım...

[ta1dr]

Sumer abi konu ile ilgili cok güzel bir resim bulmuştum sabah arşivi taradım şimdi bulamadım temsili cizdim umarım anlata bilmişimdir.

http://www.ta1dr.com/model/flap.jpg

mutlaka servo slower kullan yoksa model adına yakılır şekilde şahlanır

veya fleperon miz yapıp aileronları flap gibi kullanabilirsin.Kazlıda göremiyorum seni

[Sümer Yamaner]

Ahmet'ciğim benim "bildiğim" aileron bağlantılarına benzetemedim. :) Kırmızı olan metal çubuk mu pushrod mu?

NOT: Kazlı yerine Orhanlı'yı tercih ediyorum bu ara. Kazlı bana dar geliyor! :) :) :)

[ta1dr]

kırmızı olanlar metal cubuklar cizimde anlamak zor resmi bulabilseydim iyi olacaktı

normalde sag ve sol aileronlardan gelen cubukların birtanesini diğeri ile sabitliyorsun ve servo koluna takıyorsun böylece ikisi bir arada ve aynı yöne hareket ediyor.

[Sümer Yamaner]

Peki, servo slower nedir? Ne olduğu belli de kumandadan bir ayar var mıdır diye bakacağım yarın. Yoksa ayrı bir eleman mıdır?

[ta1dr]

evet resmi buldum
genel servo montaj resimleri
http://www.angelfire.com/indie/aerostuff/ServoLayouts.htm

flap baglantısı için

http://www.angelfire.com/indie/aerostuff/IMAGES/ServoLayouts-12.jpg

servo slower servoyu yavaşlatan bir sistem bazı radyolarda menude mevcut ( JR ) fakat futabada yok benim bildiğim kadarıyla ama çok basir bir elektronik devre ben yapabilirim sana bir adet PIC12F675 ile yapılıyor flap aç komutu ile servoyu sizin ayarlayacagınız biz hızda yavaş yavaş açıyor böylece aniden açılan flap neticesinde uçak birden nose up yapmıyor aynı zamandada scale oluyor eger bende yaparım derseniz devre şema ve kodlarını verebilirim.(Modelci nett Oktay bey böyle bir devre yayınlamıştı)

saygılar,

[Sümer Yamaner]

Çok teşekkürler. Ben de nette PIC ile yapılmış bir şema buldum ama sendeki şema ve dokümanları da alabilirim. PIC programlayıcım var. Az elemanlı devreleri de rahatlıkla gerçekleştirebiliyorum. Tekrar teşekkürler.

[ta1dr]

mutabık
dokumanları hazırlayıp email ile göndereceğim

[ta1dr]

http://www.modelatolyesi.com/servo_slower.html
bahsettiğim devre burada kolay gelsin

[erdogani2004]

Flap işine hiç giremedim ama, tecrübelerimle sabittir kuyruk tekeri olarak THK'daki biraz irice sarı bek tekeri montajının ve ana iniş takımlarının hafifçe öne doğru eğilmesinin (bantla sabitledim) yararı inanılmaz oluyor. Kalkış ve inişler artık jilet gibi..

[Sky_moon]

Öncelikle Selamlar;
Art-tech Mustang P51-D modelini yaklaşık 4 aydır kullanıyorum.
Bu uçakla sayısız kaza ve yapmış biri olarak birkaç deneyimimi sizlerle paylaşmak istiyorum.
Uçak ağırlık dengesi olarak öne meğilli ve yavaş uçuşlarda stall'a girdiği için stabil olarak indirmesi zor bir uçak. Çok düşük süratle iniş yaptığınızda yere konduğu an burun üzerine dikiliyor yüksek hızda indirmek düşük hıza göre daha güvenli ancak onun içinde uzun bir piste ihtiyacınız var.
Ben denge sorununu şöyle çözdüm. Uçağın iniş takımlarını mümkün olduğunca pervane kısmına(ileri) doğru eğdim. Üstten baktığınızda tekerleklerin yarısını kanattan çıkmış olarak görüyorum. 2. yaptığım işlemde pili normal pil yuvasından az daha geriye gövde içinde kalan kanadın kapattığı boş alana yerleştirmek oldu. Her pil değişikliğinde kanadı çıkarıp takıyorum biraz zahmetli olsada uçak böyle daha stabil ve dengeli oldu. Uçağınızı normalden biraz daha süratli indirip yere değer değmez yükseliş dümenini tam yukarı yaparsanız uçak 5-6 metre içinde güvenle duruyor. Hafif uçak olduğu için yan rüzgarlardan çok etkileniyor yüksek sürat bu etkiyi biraz azaltıyor ve ters birşey olduğunda pas geçme imkanı veriyor.
Son olarak arka tekerleğe de göve üzerinde hemen tekerlek üzerinden ufak bir parça kesip(3cmX3cm) oradan geçen Kanatçık Dönüş kumanda telinden bir ek aldım ve iniş takımına bağladım düşük hızlarda bile arka tekerleği kontrol edebiliyorum tavsiye ederim.
Kırımsız uçuşlar dilerim..

[mehmet1846]

İniş takımlarını ters takıyorsunuz büyük ihtimalle,yani sağdakini sola,soldakini sağa takıyorsunuz.Çünkü bu modelin iniş takımları doğru takıldığında tekerlekler öne doğru duruyor.Kazlıçeşme'de bu hatayı çok gördüğüm için yazdım.

Sevgiler

Mehmet ARCASOY

[Clio172]

Öncelikle Selamlar;
Art-tech Mustang P51-D modelini yaklaşık 4 aydır kullanıyorum.
Bu uçakla sayısız kaza ve yapmış biri olarak birkaç deneyimimi sizlerle paylaşmak istiyorum.
Uçak ağırlık dengesi olarak öne meğilli ve yavaş uçuşlarda stall'a girdiği için stabil olarak indirmesi zor bir uçak. Çok düşük süratle iniş yaptığınızda yere konduğu an burun üzerine dikiliyor yüksek hızda indirmek düşük hıza göre daha güvenli ancak onun içinde uzun bir piste ihtiyacınız var.
Ben denge sorununu şöyle çözdüm. Uçağın iniş takımlarını mümkün olduğunca pervane kısmına(ileri) doğru eğdim. Üstten baktığınızda tekerleklerin yarısını kanattan çıkmış olarak görüyorum. 2. yaptığım işlemde pili normal pil yuvasından az daha geriye gövde içinde kalan kanadın kapattığı boş alana yerleştirmek oldu. Her pil değişikliğinde kanadı çıkarıp takıyorum biraz zahmetli olsada uçak böyle daha stabil ve dengeli oldu. Uçağınızı normalden biraz daha süratli indirip yere değer değmez yükseliş dümenini tam yukarı yaparsanız uçak 5-6 metre içinde güvenle duruyor. Hafif uçak olduğu için yan rüzgarlardan çok etkileniyor yüksek sürat bu etkiyi biraz azaltıyor ve ters birşey olduğunda pas geçme imkanı veriyor.
Son olarak arka tekerleğe de göve üzerinde hemen tekerlek üzerinden ufak bir parça kesip(3cmX3cm) oradan geçen Kanatçık Dönüş kumanda telinden bir ek aldım ve iniş takımına bağladım düşük hızlarda bile arka tekerleği kontrol edebiliyorum tavsiye ederim.
Kırımsız uçuşlar dilerim..

Motor mount + motor + pervane dışında hemen hemen aynı modifikasyonları yapmışız. Bunlar da zaten gerekli olanlar.:) Ben pilin yerine dokunmadım...

http://img10.imageshack.us/img10/678/y003.jpg

http://img10.imageshack.us/img10/72/y002m.jpg

http://img10.imageshack.us/img10/6509/y001c.jpg

[Sümer Yamaner]

Hakan'cığım iyi güzel olmuş ve duyduğuma göre performansı da çok iyiymiş ama bence o dev spinner olmadan Mustang Mustang olmuyor yahu! :)

[rsardaslar]

merhaba, yeni başlık açmak istemedim, servo slower helikopterlerde hangi görevi görüyor? kullanan var mı? uçaklarda retrakt için kullananlar var ama helikopter için hangi amaçla kullanııyor? bilgisi olanlar bilgi verebilir mi?

[iron_eagle]

Helikopter bölümüne sormalısınız...