Orijinalini görmek için tıklayınız : Üstten kanat><alttan kanat
Geç yaşta modelciliğe başlamanın ceremesi, pilotajın gec gelişmesi.:)
Ancak iki yıl üstten kanatlı modellerle cebelleşip bir yere gelebildiğimi sanıyorum.
Ve artık ''bende bir alttan kanat model yapıp uçursammı'' diye soru gelince, sonuç kaçınılmaz.
Forumdaki deneyimli arkadaşlarıma sormak istediğim bir kaç şeyin yanıtını alablirsem, alttan kanatlılara daha bilinçli geçiş yapacağıma inanıyorum.
1-Genelde üstten kanatlılar daha yavaş, daha süzülücü, alttan kanatlılar ise daha hızlı, az süzülücü. Eger böyle ise alttan kanatlıların stal hızının daha yüksek olması mı gerekir?
2-Alttan kanat ve üstten kanatlılarda kanat profil (kesit)yapısı itibarıyla kesin şöyle ya da böyle olacak diye bir şey var mı?
3-Üstten kanatlılarda fazla dihedral aileron etkisini azaltmaktadır. Aynı şey alttan kanatlılar içinde geçerli midir?
4-500-600 gr. uçuş ağırlığına sahip bir modelde alttan kanat nedenli, agırlığın kanat üstünde kalması, aynı özelliklere sahip üstten kanatlı bir modele kıyasla farklı bir uçuş karakteri sergiler mi?
Uzatmadan:): Alttan kanatlı bir modele geçişte, en çok nelere dikkat etmem gerekiyor?
Teşekkürler.
Kısaca: Hiçbirşeye dikkat etmen gerekmez Mehmet abi. Senin gibi, bunca zamandır R/C uçuran birisi, kanat nerede olursa olsun her türlü modeli rahat rahat uçuracaktır zaten.
Alttan kanatlı uçakların tek espirisi daha çevik olmaları ve kendi kendilerini fazla düzeltmemeleri. Yani üstten kanatlı uçaklar gibi ellerini kumandadan çektiğinde düz uçuşa geçme eğilimi göstermezler. Bıraktığın şekilde uçmaya devam ederler. Ama bunun senin için hiçbir zorluk çıkaracağını zannetmiyorum.
Tahmin ettiğim bir model var,yoksa onun imalat hazırlıkları mı bu :)
Bence gecikmiş bir karar :)
Aileronsuzlarla uzun süre uçmuş olmanın kazandırdığı alışkanlıkları hızla unutup çok rahat bir şekilde ve daha çok keyif alarak uçuracağınızdan eminim.
Biz de yeni alttan kanat tasarımları aynı şekilde izleyeceğiz :)
Biraz uzunca yazacak olursak;
Uçakta ağırlık merkezinin (CG) yanı sıra bir de kaldırma merkezi (Center of Lift -CL) vardır.
Üstten kanatlı uçaklarda CL, doğal olarak gövdenin üzerinde olduğu için kanat hep yukarıda durmak ister. Alttan kanatlı uçakta ise CL gövde altında kaldığı için böyle bir eğilim olmaz. Bu durum uçağa ciddi anlamda çeviklik kazandırır. Rahat rahat ters uçuş, knife edge vs. yapabilmesini sağlar.
Ancak dezavantaj olarak da (başlangıç seviyesini çoktaaan geride bırakmış birisi için ne kadar dezavantaj sayılır tartışılır tabii), uçağı örneğin sağa yatırdığınız zaman düzeltmek için kontrol çubuğunu ortaya getirmek yetmez, muhakkak ters tarafa doğru kontrol vererek düzeltmek gerekir.
Aynı şey, burun aşağı, ve burun yukarı manevralar için de söz konusu.
Korkulacak birşey değil yani Mehmet abi, gönül rahatlığı ile, gözünün beğendiği her türlü modeli yapıp rahat rahat uçurabileceğine inancım sonsuz.
Tabii alttan kanatlı bir uçakta muhakkak aleron gerektiğini eklemek lazım.
iron_eagle
30-10-2008, 17:47
bu durumu şöyle basitleştirebiliriz belki :
bir poşetle bir yükü taşırken bizim tuttuğumuz yer yani kaldırmayı yaptığımız yer yukarıda yükün ağırlığının bindiği yer yani ağırlık merkezi aşağıdadır dolayısıyla yerçekimi etkisiyle bunlar hep aynı hizada durmak ister ve poşet hep yere dik durmaya çalışır işte size üstten kanatlının yük dengesi
ancak aynı yükü simitçi tavası gibi başımızın üstünde taşımaya kalkarsak bu sefer kaldırmayı yaptığımız yer kafamızla tepsinin temas ettiği yer ,yük ise tavanın üstündeki simitlerdir simitlerin dökülmemesi için yine ağırlık merkeziyle kaldırma merkezinin aynı hizada ve yere dik olması gerekir ancak bu sefer sistem kendiliğinden dengeye gelmez dengeyi bizim sürekli kontrol etmemiz gerekir
bu da alttan kanatlı uçaklardaki yük dengesidir
doğal olarak üstteki yükün taşınmasında denge daha hassas biz de uçağa manevra yaptırmak için uçağın dengesini kontrollü şekilde bozduğumuzdan bu hassas denge daha ani daha keskin manevralar yapmayı sağlamakla beraber acemiler için kontrolü zorlaştırır
bir tavsiye: alttan kanatlı yada üstten kanatlı uçaklarda ağırlık merkezinin profildeki yerini kaldırma merkezinin profildeki yerine yaklaştırmak hassas ama dengeli bir uçuşu sağlar
yani alttan kanatlı bir uçakta pili, motoru mümkün olduğunca aşağı monte etmek yatış verildiğinde komut kesildiğinde uçağın yatmaya devam etmeye çalışmasına engel olacaktır
üstten kanatlı modelde ise ağırlık merkezini yukarı taşımak yatış verilmiş uçağın komut kesildikten sonra uçağın tekrar düzelme çabasını azaltacak yani komuta duyarlı hale getirecektir
Simitçi tavası alttan kanat için çok düzel bir benzetme oldu.
Benim de söyleyeceğim,havada alttan kanatlı(warbird tipleri hariç) normal bir modelin daha dengeli,rüzgardan daha az etkilenen ve havada hakim olunması en az trainer kadar kolay bir model olduğu.Bir tavsiyem,alttan kanat için ilk modelinizin Tower Voyager benzeri, alttan kanatlı trainer tipi bir model olması.İlk çekingenliklerinizi rahatça gidereceğine inandığım bu modellerin size trainer dan tek farkı,inişte biraz daha hızlı yaklaşmak zorunda kalmanız.Bu da uygun bir pist ve biraz pratikle kolayca aşılabilecek bir husus. Yalnız yanlış bilmiyorsam siz elektrik tahrikli modelleri tercih ediyorsunuz.Eğer bu da elektrikli olacaksa biraz ağırca,oturaklı bir modelle başlamanızı tavsiye ederim.1,5 kg dan ağır bir model size alttan kanatların keyfini daha iyi temsil edecektir sanıyorum.
merhaba Mehmet abi. bende çok yeni bir modelciyim.geçen aylarda bir midget mustang yapmıştım ,ilk alttan kanatlı model tecrübem olmuştu.mustangın kanatlarında azda olsa dihedral açısı vardı,uçurması hiçte tahmin ettiğim kadar zor değildi.akrobatik hareketleri çok güzel yapıyor(tono,loop...... gibi basit şeyleri)ben alttan kanat uçurmadan önce ortadan kanatlı bir model yapıp uçurmuştum .sonrada tamamdır artık diyip mustangı yapmıştım .Mehmet abi istersen sende ilk başta ortadan kanat yap ,yavaş yavaş daha agresif uçaklara doğru geçiş yapmış olursun (aslında direk alttan kanat yapsanda pek zorlanıcağını sanmıyorum :) )kolay gelsin .
altan kanatın hiç zorlugu yok ama dogru ucak secilmeli fazla oynak bir model olursa insan zorlanıyor ben trainerden sonra direk f3a ucagına gectimki hercekten hakimiyeti trainerdan daha kolay geldi inişlerde keza öyle yalnız biraz hızlı yaklaşım gerekli buna keza almış oldugum 60 lık cap 232 i ucurmakta zorlanıyorum çünki kontrol yüzeyleri büyük oldugundan daha çok 3d tarzı bir ucak ve çok sery hareketler yapıyor ve hata affetme konusunda bayagı çimri o yüzden alttan kanatlıda modelin önemini savunuyorum ve ucak ne kadar büyük olursa hakimiyette okadar kolay oluyor.
Yanıt yazan arkadaşların hepsine teşekkür ederim. Cesaretlendirici oldu.:)
Sevgili Egemen, sağol önerilerini dikkate alarak yarın yeni bir modele başlıyorum.
Tahir bey, o dediğiniz model bu deneme modelinden sonra olacak kısmetse.
Metin bey, sağolun:) Bu güne kadar bir model hariç gerçekten aileronsuz modellerdi hep. Ama aileronluda da zorlanmadım belkı anırmsarsınız.
http://www.hobbyrc.com/forum/showthread.php?p=302851#post302851
aileronlu idi ve kaza bile yaptım.:D
Bende umuyorum, artık görsel ve pilotaj anlamına daha estetik birşeyler yapalım diye.:) Forum ve sizler sayasinde bu gazla bakalım neler yaparız daha.:D
iron_eagle, söylediklerinizde haklısınız. Öncelikle en ağır malzeme pil olmak kaydıyla çok şeyi daha aşağı almak düşüncesindeyim. Öneriler doğrultusunda modeli hazırladıktan sonra. Uçuşu sonra düşüneceğim.
Ahmet bey, evet model ağır olursa bir anlama daha istikrarlı olacak haklısınız.
Yalnız ben ilk modeli mümkün olduğunca 700-800 gr diye düşünüyordum. Elektrikliden başkada zaten mümkün değil.:D Ayrıca dediğiniz gibi biraz hızlı olacağı ve inişinde hızlı olacağı anlaşılıyor. Tower Voyager'ı daha araştırmadım. En kısa zamanda bakacağım.
Naci seni baştan beri kanlı takipteydim zaten. Gösterdiğin aşamaları biliyorum.:)
Ortadan kanatlı modelleri ben ıskalasam daha iyi olur . Az biraz dihedral vererek telafi ederiz gibi geliyor bana.
Ermiş arkdaşımızda haklı model küçüldükce kumanda zorlaşıyor. Havanın yoğunluğu ilemi ilgisi var acaba?
Model kafamda oluştu. Ancak kanat semisimetrik mi? yarı simetrik mi olsun diye bir soru var. Mantık semisimetrikten yana gibi.
Alttan kanat denememi, olası aksiliklere karşı biraz sağlam olup kırıma dayanıklı olsun diye kompozit malzemeden yapmaya karar verdim.
Kompozit derken sadece mavi mantar ve balsa birlikte.
Yine plansız, genel prensiplere bağlı kalarak, bu başlık altında bilgilerini aktaran değerli arkadaşlarımın öneri ve tavsiyeleri doğrultusunda birşey çıkarmaya çalışacağım.
Modelin biraz agresif olacağını düşünerek mutlaka pil-esc ikilisini serin tutmak gerektiğine inandığım için burun iki yanında hava girişi, kanat arkası üsttende hava çıkışı planladım.
Hava giriş ve çıkışları için kola tenekesinden parçalar keserek açılan deliklere adapte ettim. Modelin son bir günde aldığı şekil resimlerde.
Kaplamada 3 mm balsa kullandım.
iron_eagle
01-11-2008, 00:34
mehmet abi umarım tavsiyelerim işe yarar gerçekten çok merak ediyorum uçağı hava girişleri kesinlikle harika bir görsellik katmış t38 jet intibak uçağına benzettim ilk bakışta gövdeyi(sakın hiç benzemiyo demeyin t38in resimlerine bakıp da ilk görüşte dedim:) )
bir de hava çıkışlarına dikkat etmen gerek bence açılı olursa uçağı burun aşağı yada yukarı yapmaya zorlayabilirler az da olsa
mehmet abi umarım tavsiyelerim işe yarar gerçekten çok merak ediyorum uçağı hava girişleri kesinlikle harika bir görsellik katmış t38 jet intibak uçağına benzettim ilk bakışta gövdeyi(sakın hiç benzemiyo demeyin t38in resimlerine bakıp da ilk görüşte dedim:) )
bir de hava çıkışlarına dikkat etmen gerek bence açılı olursa uçağı burun aşağı yada yukarı yapmaya zorlayabilirler az da olsa
T38 pek bilmiyordum. Yazdıklarından sonra netten baktım.:) Bizim hava girişleri biraz fazla önde ama şekil olarak benzemiş:).
Aslında pil ve esc ısınmasına karşın yapılması gereken bir şey. Burada üstüne basarak resimleme nedenim, bu konuda muzdarip arkadaşlara ucuz bir çözüm olarak sunmak.
Hava çıkışını da. Uçuş anında gövde dışında en az basıncın olustuğu üst kısımda, kuyruga doğru kavislenen yere koyacağım. (1. resimde henüz kapağı takılmamış olarak görünüyor.) Gövde içi sıcak hava daha kolay dışarı atılır diye düşünüyorum.
Bitmemiş parçaların kabaca üst üste konmuş önden görünümü.
İkinci resimde görünen dihedral yeterlimi yoksa çokmu? (kanat boyu 110 cm, gövde eni 6 cm)
2. fotodaki dihedralin görüntüsü benim midget mustangdaki kadar görünüyor.benim model havada kumandayı bıraktığımda devrilmeden düz gidebiliyordu.bence o dihedral açısıyla bu modelde düz uçabilir rahatcana.
2. fotodaki dihedralin görüntüsü benim midget mustangdaki kadar görünüyor.benim model havada kumandayı bıraktığımda devrilmeden düz gidebiliyordu.bence o dihedral açısıyla bu modelde düz uçabilir rahatcana.
Naci sağol.:)
Bu kanat üstten kanatlı bir modelin kanadıydı.
Tereddütüm vardı beni rahatlattın.:)
Monte edilmemiş hava çıkışının yakın iki fotoğrafı:
Benim warbirdlerde de dihedral bu kadar.
Benim warbirdlerde de dihedral bu kadar.
İyi sevindim. Moral oluyor. Çünkü bunun ardından bir warbird gelecek, eğer başarılı olursa.:)
Teşekkürler Ahmet bey.:)
İlk alttan kanat modelimi sonunda bitirdim.
Akşam üstü test amaçlı uçuşunu yaptı.:hımm:
Başlığı açtığım iyi olmuş. Zira yaptığım ilk alttan kanat model ve ilk alttan kanat model uçuruşum.
Deneyimli arkadaşların yazdıkları uçuş anında tek tek aklima geldi ve uyguladım.:)
Gerçekten modele yatış verince kendiliğinden düzelmemesi benim için bir ilkti.
Model üstten kanatlara kıyas daha agresif ve ani tepki veren bir yapıya sahip olmuş. Hızlı uçuyor.
Keyifli bir model oldu.
Bitmiş hali ile bir kaç resmi var. Uçuş videosunu hazırlayınca eklerim
fasfurykua
03-11-2008, 18:11
tek kelimeyle plansız ancak bukadar olur bence çok iyi olmuş mehmet abi ellerine sağlık yalnız uçuş videosunu mutlaka bekliyorum
iron_eagle
03-11-2008, 18:46
eveet mehmet abi senin sorularını yanıtladık elden geldiğince uçağı yaptırdık şimdi sen bizim sorularımızı yanıtla:D
1:aileron servosunu nereye gömdün de pushrod hiç görünmüyor
2:kanat biraz tombul geldi bana özelliklemi öyle yaptın amacı nedir
3:aileronlar tüm kanat boyunca ama yekeler ta en kökte aileron ucuna doğru esneme yapmazmı yada yapsada problemmi olmuyor
4:wingjoin işini nasıl yaptın kaplamanın altından kök kısmında hücum kenarında bir kabartı var gibi ama çözemedim
model güzel görünüyor.uçuştada sorun yoksa,tebrikler :)
eveet mehmet abi senin sorularını yanıtladık elden geldiğince uçağı yaptırdık şimdi sen bizim sorularımızı yanıtla:D
1:aileron servosunu nereye gömdün de pushrod hiç görünmüyor
2:kanat biraz tombul geldi bana özelliklemi öyle yaptın amacı nedir
3:aileronlar tüm kanat boyunca ama yekeler ta en kökte aileron ucuna doğru esneme yapmazmı yada yapsada problemmi olmuyor
4:wingjoin işini nasıl yaptın kaplamanın altından kök kısmında hücum kenarında bir kabartı var gibi ama çözemedim
Sağolun yaptık. Çok da güzel uçtu, bana göre biraz fazla agresif.
1-Aileron servosu kanat ortasında, pushrodlar 2 mm karbon çubuk ve siyah olduğu için gövdenin o bölümü de aynı renk, o yüzden görünmüyor.
2-Kanat renklerinden ötürü öye görünüyor. Kanat kökü chord 18 cm, profil kalınlıgı en çok 28 mm.
3-Aileronlar 5 mm balsadan yaptım ve ilk deneme 2 şer ad menteşe taktım. Dediğin gibi esneme ve çarpılma oldu. söktüm tamamen şeffaf koli bantı ile aileronları kaplayıp sonra boydan boya aynı bantla menteşe yaptım taş gibi oldu.:) Esneme yapmıyor.
4-Kanatta orta kısımda altta siyah olan yerler ve üst kısım kaplama öncesi 1 mm balsa ile kaplandı. Kabarıklık ondan kaynaklanıyor. Balsa ıslatılıp kanat şeklini alması saglandı. kuruyunca yapıştırıldı.
Not bir resim daha ekliyorum kanadın etli olmadığı belli oluyor.:D
Sırada çift kanatlımı var desem acaba.. :)
Sırada çift kanatlımı var desem acaba.. :)
Evet. Metin bey'in izinden devam.:)
fasfurykua, teşekkür ederim.:)
Naci sorun yok iyi uçtu. İki sorti yapabildim hava kararıyordu. 1. sortide ancak trim ayarları ile uğraştım. Biraz uzağıma indi.:D
Sonra da biraz loop ve tono denemesi filan.
Güzel olmuş Mehmet abi eline sağlık.
Maalesef kameraman son ve asıl güzel uçuşta video çekimi yerine fotoğraf çekmeyi tercih etmiş.:D
Ve metacafe'e bir türlü video yükleyemedim dailymotion da. İkarus (modelin adı)
Kısa uçuşun videosu::)
http://www.dailymotion.com/yuce53/video/12246946
Dailymotion'a giremeyenler için:
http://www.metacafe.com/watch/1965073//
iron_eagle
03-11-2008, 23:50
cevaplar için teşekkürler mehmet abi ben şu çaylağı biraz parçalayayım ikinci uçakta senden bu estetik yeteneği konusunda biraz yardım almayı planlıyorum
cevaplar için teşekkürler mehmet abi ben şu çaylağı biraz parçalayayım ikinci uçakta senden bu estetik yeteneği konusunda biraz yardım almayı planlıyorum
Elbette, elimizden ne gelirse.:)
Maalesef kameraman son ve asıl güzel uçuşta video çekimi yerine fotoğraf çekmeyi tercih etmiş.:D
Ve metacafe'e bir türlü video yükleyemedim dailymotion da. İkarus (modelin adı)
Kısa uçuşun videosu::)
http://www.dailymotion.com/yuce53/video/12246946
İşlem tamamdır :)
Elinize sağlık. Artık akrobasi zamanı geldi.
İşlem tamamdır :)
Elinize sağlık. Artık akrobasi zamanı geldi.
Teşekkürler Metin bey.:)
Bir sorum olacak. Ardınızdan çift kanatlı foam (birazda balsa) modele başlıyorum.
Bu tarz modellerin genelde sadece alt kanatlarında aileron var. Aileronun yalnızca bir kanatta, yada her iki kanatta olması, ekstra aileron etkisi haricinde ayrıca bir etki yaparmı?
Mehmet abi,
Ekstra aleron ektisi dışında hiçbir fark yaratmıyor ama ekstra aleron ektisi o kadar fazla ki, çok dikkat etmenizi tavsiye ederim.
Ben bir ara RCuniverse Flatouts Bipe modelimde çift kanatta aleron kullanmayı denemiştim, matkap gibi tono atıyordu alet. Sonradan üst kanattaki aleronları iptal etmek zorunda kaldım.
Eğer her iki kanatta da aleron kullanacaksanız başlangıçta aleron atımlarını minimumda tutup, radyoda da hatırı sayılır şekilde expo ayarlamak iyi olur.
Mehmet abi ben tecrübe sahibi değilim ama Honker Bipe'ı yaparken aileronun isteğe bağlı eklenmesi garip gelmişti. Model küçük olduğu için aileronsuz kontrol zor olur diye düşündüm ve ekleme yapmaya karar verdim.
Aileron yüzeylerini hesapladığımda neredeyse 1cm eninde aileron koymam gerektiği ortaya çıktı. Ben de 1cm olsa ne olur olmasa ne olur deyip 2 cm yaptım enleri. Başlangıçta üst kanada koymayıp sadece alt kanata aileron koyacağım. Gidişatına bir bakıp gereksiz olsa bile üst kanat için flap (belki flaperon) vazifesi görecek şekilde eklemeyi mutlaka yapacağım.
Malatya semalarına bir matkap hediye edelim bari :)
Mehmet abi,
Ekstra aleron ektisi dışında hiçbir fark yaratmıyor ama ekstra aleron ektisi o kadar fazla ki, çok dikkat etmenizi tavsiye ederim.
Ben bir ara RCuniverse Flatouts Bipe modelimde çift kanatta aleron kullanmayı denemiştim, matkap gibi tono atıyordu alet. Sonradan üst kanattaki aleronları iptal etmek zorunda kaldım.
Eğer her iki kanatta da aleron kullanacaksanız başlangıçta aleron atımlarını minimumda tutup, radyoda da hatırı sayılır şekilde expo ayarlamak iyi olur.
Sevgili Egemen teşekkürler.:)
Aynı şeyi düşünüp onayını almam iyi oldu. Daha yeni aileronlu modellere geçen biri olarak anladımki bana 2 kanatta da aileron gereksiz. Gelişme aşamasının sonunda belki yaparız.
Yeri gelmişken bir soru daha sormak istiyordum.
Üst kanat biraz ilerde, alt kanat biraz geride genelde. Bu olmak zorundamı?
Aynı hizada yapsak bir sorun olurmu?
Mehmet abi ben tecrübe sahibi değilim ama Honker Bipe'ı yaparken aileronun isteğe bağlı eklenmesi garip gelmişti. Model küçük olduğu için aileronsuz kontrol zor olur diye düşündüm ve ekleme yapmaya karar verdim.
Aileron yüzeylerini hesapladığımda neredeyse 1cm eninde aileron koymam gerektiği ortaya çıktı. Ben de 1cm olsa ne olur olmasa ne olur deyip 2 cm yaptım enleri. Başlangıçta üst kanada koymayıp sadece alt kanata aileron koyacağım. Gidişatına bir bakıp gereksiz olsa bile üst kanat için flap (belki flaperon) vazifesi görecek şekilde eklemeyi mutlaka yapacağım.
Malatya semalarına bir matkap hediye edelim bari :)
Metin bey, Dediklerinizden anladığım, ben de önce alt kanatta sadece aileron deneyeyim. Sonra duruma göre bakar gerekirse diğer kanada da yaparız. Zaten kanatların kendinden keserek aileron yapacağım. Flaperon ben düşünmüyorum, zira kumandam desteklemiyor.:(
Matkaba da dikkat edin, mezil dışına firar etmesin:D
iron_eagle
04-11-2008, 11:27
kanatlardan birinin önde olması ikinci dünya savaşında çift kanatlı uçaklarla it dalaşı yapma çabasından ortaya çıkmış manevra kabiliyetini ve tırmanma hızını arttıran birşey abi olmak zorunda değil aynı hizada kanatları olan çift kanatlılar da mevcut tarihte
Yeri gelmişken bir soru daha sormak istiyordum.
Üst kanat biraz ilerde, alt kanat biraz geride genelde. Bu olmak zorundamı?
Aynı hizada yapsak bir sorun olurmu?
Mehmet abi,
Çift kanatlı uçaklarda kanatların pozisyonu genel olarak "stagger" diye adlandırılıyor.
Üst kanat alttan daha ileride ise buna "Forward stagger", ya da "Positive stagger,
Alt kanat üst kanattan daha ilerideyse buna "Backward stagger", ya da "Negative stagger" deniliyor.
En çok kullanılan pozisyon Forward, yani positif stagger. Bunun nedeni de tam üst üste yapılan kanatların aerodinamik olarak birbirlerini etkileyip liftlerini azaltıyor olması.
Bir diğer nedeni de pilotun görüşünü engellememek için alt kanadın daha geriye alınıyor olması.
Tam olarak nasıl bir aerodinamik etkisi var çok detaylı bilemiyorum açıkcası, ama positif stagger kanatlı uçakların L/D (Lift/Drag) oranının daha düşük olduğunu ve daha yavaş uçabildiklerini biliyorum.
Mehmet abi,
Çift kanatlı uçaklarda kanatların pozisyonu genel olarak "stagger" diye adlandırılıyor.
Üst kanat alttan daha ileride ise buna "Forward stagger", ya da "Positive stagger,
Alt kanat üst kanattan daha ilerideyse buna "Backward stagger", ya da "Negative stagger" deniliyor.
En çok kullanılan pozisyon Forward, yani positif stagger. Bunun nedeni de tam üst üste yapılan kanatların aerodinamik olarak birbirlerini etkileyip liftlerini azaltıyor olması.
Bir diğer nedeni de pilotun görüşünü engellememek için alt kanadın daha geriye alınıyor olması.
Tam olarak nasıl bir aerodinamik etkisi var çok detaylı bilemiyorum açıkcası, ama positif stagger kanatlı uçakların L/D (Lift/Drag) oranının daha düşük olduğunu ve daha yavaş uçabildiklerini biliyorum.
Teşekkürler Egemen.:)
Üst kanadı bir kac cm ileri alayım. Ağrılık merkezini de ona göre ayarlarız.
İkisinin ortalması gibi birşey olur.
iron_eagle, Teşekkürler.
Bizde burada zaman zaman it dalaşı yapıyoruz. İyi olacak:D
iron_eagle
04-11-2008, 13:36
egemen abiyle benim yazdıklarım da birbirlerini tutmuşlar zaten o benden daha teknik açıklamış güzel olmuş
birgün belki beraber uçma şansımız olur mehmet abi hernekadar başka şehirlerde olsak da tecrübeli birisiyle uçmayı gerçekten çok isterim
egemen abiyle benim yazdıklarım da birbirlerini tutmuşlar zaten o benden daha teknik açıklamış güzel olmuş
birgün belki beraber uçma şansımız olur mehmet abi hernekadar başka şehirlerde olsak da tecrübeli birisiyle uçmayı gerçekten çok isterim
Evet benzer yazmışsınız o yüzden detay ayrı ayrı yazmadım.
Daha 20 gün önce Bursa dan geçtim ama hava çok kötüydü.:(
Pilotaj ım o kadar iyi değil hala öğrenmeye çalışıyorum. Bu hobiye 2.5 yıl önce tekrar dönme nedenim, nette bir hydrofoam filmi izlemem di. Ancak daha bir hydro kullanabilmek için çok model kırmam gerek.:D
Her hangi bir tatilde Göcek'e yolunuz düşerse buradayım. Uçarız.:)
basaksucan
04-11-2008, 20:28
[
Aileron yüzeylerini hesapladığımda neredeyse 1cm eninde aileron koymam gerektiği ortaya çıktı.
bu hesap nasıl yapılıyor.paylaşırsanız sevinirim
Yanlış bilmiyorsam iki tür aileron var.
1-Barn door aileron; Boyu tam kanadın boyunun 1/4'ü kadar, enide chord' un 1/4'ü kadardır. Kanat yarısı uçta yer alırlar
2-Strip aileron;Yarım kanat boyunda, 1/8 chord genişliğinde.
Benim konu başlığı olan modelde. Gövde dışında yarım kanat 51 cm boyunda ve strip aileron. Kanat chordu 18cm. Aileronun genişliğinin 2.25 cm olması lazım ama benimkiler 3 cm.:D
Bilgilerde hata varsa deneyimli arkadaşlar düzeltirler.
bu hesap nasıl yapılıyor.paylaşırsanız sevinirim
Aynen Mehmet abinin yazdığı gibi hesaplanıyor. Ben çift kanatta aileron olacağı için tekrar ikiye böldüğümde 1/16 çıkmıştı. Yaklaşık 20 cm olan kanat enine göre de 1 cm aileron kısmet oldu. Ben çok daha enli yaptım o başka.
Yanlız bu hesap trainer tipi uçaklar için. Uçağın uçuş karekterine göre değişir bu alanlar. Örneğin çok hızlı pylon tipi bir modelde hareketli yüzey alanları daha dar olabilir. Ama gerektiğinde çok yavaş uçacak bir akrobasi modeli için daha geniş yüzeyler gerekir. Kanat, yatışa direnecek aspect ratio ile dizayn edildiyse aileronların daha geniş yüzeyleri olması gerekir.
iron_eagle
04-11-2008, 22:20
olması gerekir demek için bence çok bilimsel şekilde uçak yapıyor olmalıyız örneğin türbin motorlu bir avcı jeti ölçekli modeli yaparken hesaplanabilir böyle değilse şu değerleri göz önünde bulundurup bir aileron boyu kararlaştırılabilir
1:geniş kısa aileronlar dar uzun aileronlardan daha fazla kuvvet uygularlar(aynı yüzey alanına sahiplerse)
2: kanat ucuna yakın aileronlar kanat köküne yakın aileronlardan fazla hız(işin doğrusu moment) uygularlar(aynı yüzey alanına sahiplerse)
geniş aileron kanat üstünde çok türbülans yaratır ki doğal olarak istenen birşey değildir
dar aileron ise firar kenarında zaten türbüle olmuş hava içerisinde çalışır o yüzden de özellikle yüksek hücum açısı durumlarında etki etmeyebilir
kanat alanının belli bir oranı diye vermek yanlış olur çünkü aynı yüzey alanına sahip aileronlar bu koşullar altında farklı davranırlar ama kanat köküne konmuş bir aileron için kanat eninin 1/7 yada 1/8i kanat boyunun da yarısı yada3/5i gibi bir oran verilebilir aileron enini arttırmak düşük hızlarda etkinlik sağlar yüksek hızlarda aşırı etki yaratır aileron boyunu uzatmak her hızda fazladan etki sağlar o yüzden bir uçağın aileron tepkileri az yada çok gelirse eniyle değil boyuyla oynamak daha doğrudur
uçak akrobasi uçağı olacaksa keskin manevralar ve düşük hızlarda çalışacak demektir bu durumda kanat ucuna yakın geniş kısa aileron agresiflik sağlar
uçak trainer tipi ise yani ani tepkiler vermesi istenmiyor ise küçük aileron alanı değil kanat köküne yakın aileron tercih edilmelidir çünkü uçağı döndürmek için aynı kuvvet gerekir
alttan kanatlı uçaklarda gövdenin kanat üstünde yarattığı düşük basınç etkisi sebebiyle kanat kökündeki aileronların etkisi üstten kanatlıya göre düşük kalır bu durumda aileron gövdeden 4-5 cm uzaklaştırılabilir yada boyu uzatılabilir
işin temelinde yine tecrübe yatıyor yani
Yukarıda belirttiğim gibi oranlar, trainer tipi modeller için.
iron_eagle'ın yazısında katılmadığım bir tek nokta var:
"uçak trainer tipi ise yani ani tepkiler vermesi istenmiyor ise küçük aileron alanı değil kanat köküne yakın aileron tercih edilmelidir çünkü uçağı döndürmek için aynı kuvvet gerekir" cümlesi.
Bence bu tip uçaklarda barn door tipi aileron mantıklı. Fazla tepki olması istenmiyorsa yine kanat boyunca uzanan ama daha dar aileron seçilmeli. Gerekirse hareket açıları kısıtlanmalı.
Aileronun ürettiği kuvvet, gövdeye yakınlığından, yüzey alanından ve hızdan etkilenerek ortaya çıkar.
Çok fazla derine inmeden trainer tipi modeller için sık sık yararlandığım bir siteden bir çizim aktarıyorum. Dizayn yapılıyorsa kabaca böyle başlanıp ufak ölçü değişiklikleri ile istenilen uçuş karekteri oluşturulabilir.
http://adamone.rchomepage.com/des_top.gif
iron_eagle
04-11-2008, 23:25
metin abi tecrübene saygı duyuyorum iyi yaptın düzelttin ama sebebini söylersen ben de doğrusunu öğrenmiş olurum konuyu okuyan başkalarıda :)
Düzeltme değil de fikir olarak katılmadığımı belirttim. Diğer bölümler kafama yattı. Kafama yatanları da biliyorum ve onaylıyorum demiyorum. Zaten itiraz ettiğimi de biliyorum ve karşı çıkıyorum demiyorum.
Bana ters gelen yaklaşım şu:
Eğer kanat kökünde zayıfsa biz bu aileronu kanat köküne yakın (burada kanadın uç kısmında aileron yok gibi bir anlam çıkıyor) yerleştirelim fazla oynak olmasın.
Ben kanat ucuna koyalım ama daha küçük yapalımdan yanayım.
iron_eagle
04-11-2008, 23:50
anladım abi ben şunu anlatmaya çalışmıştım :
aynı hızda aynı ağırlık ve yapıda iki uçak; aynı ailerona sahipse ve aralarındaki tek fark birinde kanat ucunda birinde kökünde bulunmasıysa, bu aileronlar aynı kuvveti üretir ama kanat kökündeki aileronların momentleri az olacağından manevrayı ani yaptırmaz
kanat ucunda küçük aileron ise daha az kuvveti daha yüksek momentle uygular aslında benzer etki yaratır farkını hissetmek için trainer ın girmeyeceği radikal durumlar gerekir (aşırı sert rüzgar yada tonolar gibi)
amacım tartışmak yok sen yanlış biliyorsun demek değil ben de bunları sağdan soldan okuyarak duyarak öğrendim nerden biliyosun diye sorsan aslında bende bilmiyorum
bir de kanat aerodinamiğiyle alakasız ama servo pushrod unun açısından dolayı ailerona kuvvet uygulamak kanat kökünde daha kolay
Aslında daha model uçak konusunda acemi sayılırım. Biraz abartılı cebbeleşme dönemi oldu ama, bunun nedeni pilotaj diye kendimi iyi hissetmeye çalışıyorum.
Metin bey'in verdiği iki mesaj yukardaki şemalardan baştan beri yararlanıyorum.
Aileron meselesine gelince: Ortaokulda bizim zamanımızda bir fizik dersi vardı ve pek çok güzel şeyi öğretirlerdi. ''Kaldıraç'' larda bunlardan biriydi. Uçağın kanadını kaldırac kolu varsayarsak, elbetteki kanat ucuna yakın aileron az kuvvet ile daha etkili olur. Ha eğer ani ve fazla tepki vermesini istemiyorsak.
1-Hareket miktarını kısıtlarız. Kumandadan, yoksa servo horn dan, oda olmazsa yekede pushrodu taktığımız deliğin en altındakine takarız.
2-Aileron abatları ile oynarız. Beğenmezsek değiştirmek (büyütmek-küçültmek) daha zordur.
Mantıık kanat ucu, veya hareket kısıtlama ayarı yapabileceğimiz Strip aileron diyor.
İşin açıkçası ben bu aileronlarla ilgili özel birşeyler okumadım. Sadece okurken aklımda kalanlar aileronların yerleşim yerlerine göre nasıl daha az drag yaratır ile ilgiliydi. Kanadın altına konuluyor, differansiyel uygulanıyor türünden bilgilerdi.
Aslında bu konu uçak mühendisleri seviyesinde. Keşke ikimizden birimiz bilsek de yanlış biliyorsun diyebilsek. Ben kendi adıma sadece fikir yürütebiliyorum.
Moment konusu aklımızın erme sınırına dahil lise fiziği olduğu için kuvvet kolunun uzaması ile moment kuvvetinin artacağını rahatlıkla söyleyebiliyoruz. O yüzden de ben, aileron her zaman kanat ucundan başlasın diyorum. Kanat köküne ne kadar yakın olacağı alanının ne kadar geniş olacağı modeli yatırmak için üreteceği kuvvete göre ayarlanmalı.
Servo kolunun açısına gelince hareketli yüzeyin eksenine ve servo koluna dik olmayan kontrol telleri beni de çok rahatsız ediyor. Tel, aileron yekesini dışarı doğru itiyor ama aileron dışarı gidemediği için menteşe ekseninde hareket ediyor. Kanat kökünden kontrol ettiğimizde ise aileronun burulması keyif kaçırıyor. Bu işi en güzel Mantua'nın Cessna Cardinal modelinde gördüm. Bir pirinç boru firar kenarı boyunca bir kaç yerden kanada tutunarak yerleştirilmiş. Aileron da doğrudan bu boruya yapıştırılıyor. Böylece aileron her noktasından gelen kuvvetle oynuyor. Bizim trainerlardaki L teller ise ikinci iyi çözüm. Bu köpük modellerde yaptığımız tek servo ile iki aileron kontrolü tam olarak kanırtma yöntemi ile çalışıyor. Aileron kanat köküne yakın olsun teller eğri olmasın fikri bence de anlamlı. Çünkü önemli olan ailerona servo kolunun hareketini en az kayıpla düzgün ve doğrusal olarak iletmek olmalı.
iron_eagle
05-11-2008, 13:21
fırsatım olduğunda bu konuyu iyice araştırıcam metin abi bu konudan da elimden geldiğince net ve bilimsel şekilde anlatmaya çalışıcam
mehmet abi aynı moment kanununu anlatıyoruz zaten ama bizim konu galiba biraz da her yiğidin farklı yoğurt yiyişi olmasından kaynaklanıyor ben kuvveti aynı tutup kuvvet kolunu kısaltmalı diyorum metin abi kuvvet kolu aynı kalsın kuvveti küçülmeli diyor
araştırma fırsatım herhalde haftasonunda olur sınavlarım da başlıyor pazartesi oyüzden kesin birşey söyleyemiyorum ama araştıracağım
Sn Iron Eagle,( yanlış anlamadıysam konuyu) ben de Metin Bey e katılıyorum.Ve uygulamada hiç, kanat köküne yakın kısmî aileron görmedim.Kanat ucuna yakın konulup gerekirse alanı küçültülür,ayrıca daha da gerekirse hareket oranı kısıtlanıp olay çözülür ama benim bildiğim ,flaplar kanat kökünde, aileronlar herzaman kanat ucundan itibaren yerleştirilir.
iron_eagle
05-11-2008, 13:47
:) bizzat uyguladım bunu cem abinin çaylak modelinde
cem abi çizimleri bu şekilde vermişti ben de ona sadık kalarak bu şekilde yaptım çok güzel çalıştığından emin olabilirsiniz bu haftasonu ikinci uçuşunu yapacağım videosunu da bir sorun olmazsa koyacağım
dediğim gibi haftasonu evimde kendi bilgisayarımda rahat vakit geçirebildiğim için araştırmasını haftasonu yapacağım şuanda yurttayım araştırdıktan sonra eğer yanlış birşey söylediysem hem düzeltir hem özür dilerim amacım ukalalık değil kesinlikle
:) bizzat uyguladım bunu cem abinin çaylak modelinde
cem abi çizimleri bu şekilde vermişti ben de ona sadık kalarak bu şekilde yaptım çok güzel çalıştığından emin olabilirsiniz bu haftasonu ikinci uçuşunu yapacağım videosunu da bir sorun olmazsa koyacağım
dediğim gibi haftasonu evimde kendi bilgisayarımda rahat vakit geçirebildiğim için araştırmasını haftasonu yapacağım şuanda yurttayım araştırdıktan sonra eğer yanlış birşey söylediysem hem düzeltir hem özür dilerim amacım ukalalık değil kesinlikle
Bana göre, kimse yanlış bir şey söyleyip ukalalık filan ediyor intibası vermedi. Bu yüzden kaygınız olmasın.:)
Ahmet ve Metin bey'in de aynı fikirde olduğunu sanıyorum.
Zaten düşünce ve görüşlerimiz aynı olması da gerekmiyor, gelişimin en önemli etkeni de bu değilmi?
Hiç birimizin bu konuda akademik anlamda (bir uçak mühendisi) bilgi sahibi de değilizdir.
Burada yapılan sadece fikir alışverişi.:)
:) araştırdıktan sonra eğer yanlış birşey söylediysem hem düzeltir hem özür dilerim amacım ukalalık değil kesinlikle
Yapmayın lütfen,burada ne yanlış var ne de ukalalık.Özür dilemeyi gerektirecek ne var?Burada herkes fikrini söylüyor,medenice tartışılıp en uygun yol araştırılıyor.Tartışmaktan,fikrimizi savunmaktan tabii ne olabilir.Lütfen fikrinizi sonuna kadar savunun,ısrar edin,bu hakkınız.Çiftlik olduğunu ilan eden bir forumdan bu yüzden uzaklaştı millet.İkinci cevapta hemen saldırı başlıyordu.
Sizin cevaplarınız çok normal ve uygulanabilir.Sadece hangi uygulama daha tekniğine uygun,daha az zahmetli,daha ucuz, bütün bunları tartışarak,aklımıza geleni,bildiğimizi söyleyerek bulacağız.
Yanlış yapmaktan korkarsak zaten hiç birşey yazamayız. Hiçbirşey bilmeyip de her soruya balıklama dalan, yarım yamalak cevaplar yazan, bilen adam görüntüsü vermeye çalışan kişiler olmadığımız için karşılıklı tartışabiliyoruz zaten. Bu zamana kadar birşeyler öğrendiysek de tartışabildiğimiz içindir. Şimdi burada kuvveti momenti aileronu bilen birini bulmuşum. Cümleleri de net ve anlaşılır. Sırf zevkine havadan konu açıp tartışırım.
Yanlış anlaşılma konusuna gelince yanlış anlama konusunu da düşünmek lazım. Yanlış anlamaya meraklı, hemen üstünlük, bilgiçlik yarışına giren, hiç birşey bulamazsa yeni modelci, arf'ci ya da genç diye aşağılamaya çalışan kişiler karşısında yanlış anlaşılmak çok doğal. Sadece mutevazi bir ifade şekli oluyor. Anlaşılan değil anlayan sorunlu ama kibarlık olsun diye yanlış anlaşıldım deniyor.
Bir taraftan da birçok konuyu çok iyi bilen, özümsemiş, derya deniz kişilerin son derece alçak gönüllü bir yaklaşım tarzı içinde, bilmiyorum, öğreniyorum dediklerini görüyoruz. Biz de ona göre arkadaş seçiyoruz sonuçta.
Şimdi kaldığımız yerden devam. :)
Konuyu aileronların drag etkisi ve differansiyele çekeceğim ona göre :)
Bu konuda bir şey eklemek istiyorum, kanat köküne yakın olan aleronlar, yatış etkisi dışında, istenmeyen yan etkilere de neden olurlar ki bunlardan en önemlisi "adverse yaw" denen hikaye.
"Yaw" hareketi aslında rudder etkisidir yani uçağın burnunun yatay düzlemdeki istikamet hareketidir. Ama kanat köküne yakın yerleştirilen kısa bir aleron uçağı yatırmaktan ziyade, dönüş yönü dışına doğru yaw hareketi vermesine neden olur.
Yani uçağı sağa yatırmak istediğinizde uçak sanki sola rudder hareketi vermişsiniz gibi davranır.
Aynı şey, çok geniş aleron yüzeylerinde de sözkonusu. Bu yüzden bu etkiyi azaltmak için F3J gibi çok uzun kanatlı ve full aleron yüzeyli (flaplar da aleronla beraber hareket ediyor) modellerde diferansiyel kullanılıyor. Yani aleronun aşağı hareketinin yukarı hareketinden daha az olması sağlanıyor.
Biz f3j makinalarında advese yaw etkisinden kurtulmak için %50 diferansiyel ayarı kullanıyoruz. Yani aleron aşağı doğru %50 daha az hareket ediyor. Aynı zamanda da rudder mix ile uçağın dönüş yönünün dışında "yawlamasını" (ne demekse :) ) engelliyoruz.
f3j'lerde diferansiyelle eş zamanlı olarak kullanılan diğer ayar da aleronla beraber hareket eden flapların hareketini kısıtlamak. Kanat köküne yakın olan flaplar, kanat ucundaki aleronla beraber hareket ediyor ama bu da yaklaşık %50 daha az oynuyor.
Kanat köküne yakın yerleştirilen aleronun, kanada uyguladığı moment az olacağından, advese yaw etkisi çok olacaktır.
Kanat köküne yakın yerleştirilen aleronun, kanada uyguladığı moment az olacağından, advese yaw etkisi çok olacaktır.
Daha ben konuyu buraya getirecektim :(
Filmin sonunu söylediniz heyecanı kaçtı.
Hemen başka bir yere götüreyim konuyu :)
Şaka bir yana bu yaw etkisi scale modellerde çok sıkıntılı inişlere neden oluyor. Acemilik zamanlarıma denk gelen Cessna Cardinal ile inişte aileron kumandası vermeye korkar olmuştum.
Daha ben konuyu buraya getirecektim :(
Filmin sonunu söylediniz heyecanı kaçtı...
Ayy pardon Metin abi..:agla:
Sonunda uçak adverse yaw olup düşüyor işte.. Filmin hiç tadı tuzu kalmadı. Beni sinemadan kovalasınız yeridir şimdi...
Anladığım kadarı ile aileron aşağı doğru daha az hareket etmeli.
Kumandamda mix ve bunun gibi şeyler olmadıgı için. Disk şeklindeki servo horn' u kullandığımda Aileronlara doğru olan taraftaki deliklere push rodu takarsam itme nispeten kısıtlı olur, çekme ''aileron yukarı'' daha etkili olur.
Böyle olurmu?:)
iron_eagle
05-11-2008, 19:32
abi teşekkürler hoşgörünüz için egemen abi nin dediklerine gelince aileron komutunun yengeçlemeye sebep olduğunu biliyordum ama bunun komut yönünde olduğunu sanıyordum(biliyordum kelimesini kullanamıcam) yani yatan kanadın yönünde uçağın sürüklenmesi etkisi bunu en iyisi şekil çizerek anlatayım birazdan çizip anlatmak istediğimi koyucam konuya ama anladığım kadarıyla aşağı inen aileron airbrake etkisi yaratıp burnu kendi tarafına çekiyor ama bunda kanat ucundaki ve kanat kökündeki aynı özelliklere sahip aileronların nasıl farklı etki yarattığını anlayamadım tersine mantığıma göre kanat ucundaki aileronun aşağı indiğinde yarattığı drag kuvveti moment etkisi fazla olduğundan daha fazla yaw yaratır gibi geliyor biraz daha ayrıntılı anlatabilirmisin egemen abi
iron_eagle
05-11-2008, 19:45
çizerken anladım ki benim söylemeye çalıştığım yengeçleme senin anlattığın adverse yaw etkisiymiş zaten :D başta kafamda farklı canlanmıştı
ama hala uçtaki aileronun daha fazla adverse yaw yapacağından şüpheleniyorum sen açıkla bana egemen abi öğreneyim
http://img528.imageshack.us/img528/3204/adszkl6.jpg (http://imageshack.us)
http://img528.imageshack.us/img528/adszkl6.jpg/1/w497.png (http://g.imageshack.us/img528/adszkl6.jpg/1/)
Ayy pardon Metin abi..:agla:
Sonunda uçak adverse yaw olup düşüyor işte.. Filmin hiç tadı tuzu kalmadı. Beni sinemadan kovalasınız yeridir şimdi...
bilet paralarını da alalım :)
Anladığım kadarı ile aileron aşağı doğru daha az hareket etmeli.
Kumandamda mix ve bunun gibi şeyler olmadıgı için. Disk şeklindeki servo horn' u kullandığımda Aileronlara doğru olan taraftaki deliklere push rodu takarsam itme nispeten kısıtlı olur, çekme ''aileron yukarı'' daha etkili olur.
Böyle olurmu?:)
Evet abi aynen dediğiniz gibi aşağı hareket kısıtlanıyor. Tabi servo kanadın altındaysa aileronlara uzak tarafa bağlamak lazım.
Yanlız Egemen beyin planörde uyguladığı kısıtlamalara bakılırsa sadece servo bağlantısını değiştirmek çok yetersiz kalacak.
ama hala uçtaki aileronun daha fazla adverse yaw yapacağından şüpheleniyorum sen açıkla bana egemen abi öğreneyim
Kuvvet kolu prensibi...
Uçtaki aleron daha fazla moment uygulayacağı için (kuvvet kolu daha uzun olduğu için) uçağı daha rahat bir şekilde yatırır. Ama kökteki aleron çok kısa bir kuvvet koluna sahip olduğu için uçağı yatırması çok daha zor olacaktır.
Yani bir kapıyı menteşesine yakın noktadan itmeye çalışmak gibi birşey.
Ama bunun yanı sıra, dönüş komutu verildiği sırada aşağı hareket eden aleronun yaratacağı adverse yaw etkisi, kökteki aleronların uçağı yatırabilme kuvvetinden daha fazla olacaktır.
Adverse yaw etkisi aşağı hareket eden aleronun yarattığı kamber açısının neden olduğu ekstra lift yüzünden+ dönüş sırasında yukarıdaki kanadın (ki bu kanattaki aleron aşağı hareket etmiştir) daha fazla lifte sahip olması yüzünden gerçekleşir. Lift ve Drag birbirleri ile doğru orantılı oldukları için bu kanat drag da artacaktır ve model yukarıda kalan kanat istikametine doğru "yawlayacaktır" :)
Eğer kanat uçundaki aleron daha fazla adverse yaw yaratsaydı, biz planörlerde flap hareketini aleron hareketinden daha fazla olacak şekilde ayarlardık. Ama tam tersini yapıyoruz...
Çünkü kanat kökündeki aleron hareketi daha fazla adverse yaw'a neden oluyor.
Umarım anlatabilmişimdir, yazdıklarımı okurken benim bile kafam karıştı. :P
Anladığım kadarı ile aileron aşağı doğru daha az hareket etmeli.
Kumandamda mix ve bunun gibi şeyler olmadıgı için. Disk şeklindeki servo horn' u kullandığımda Aileronlara doğru olan taraftaki deliklere push rodu takarsam itme nispeten kısıtlı olur, çekme ''aileron yukarı'' daha etkili olur.
Böyle olurmu?:)
Her iki aleronun da yukarı ve aşağı hareketleri birbirinin aynısı olabiliyorsa, yani her iki kanattaki aleron da örneğin yukarı doğru 8 mm, aşağı doğru 4 mm oynayabiliyorsa neden olmasın.
Ama tam olarak gözümde canlandıramadım mekanik ayarla nasıl olabileceğini. Hareketlerde eşitlik yakalamak mümkün olmaz gibi geliyor sanki...
iron_eagle
06-11-2008, 17:00
ben şöyle sorayım egemen abi
bu sefer aileronun döndürme etkisinden bağımsız olarak aşağı inen aileronun yarattığı drag etkisinden söz edelim ki yaw sebebi bu drag etkisi
özdeş aileronların özdeş drag kuvveti ürettiğini varsayalım
bu durumda kanat ucundaki aileronun kuvvet kolu büyük olduğundan drag etkisi büyümezmi? kafamı kurcalayan nokta bu
Kuvvet kolu prensibi...
Uçtaki aleron daha fazla moment uygulayacağı için (kuvvet kolu daha uzun olduğu için) uçağı daha rahat bir şekilde yatırır. Ama kökteki aleron çok kısa bir kuvvet koluna sahip olduğu için uçağı yatırması çok daha zor olacaktır.
Yani bir kapıyı menteşesine yakın noktadan itmeye çalışmak gibi birşey.
Ama bunun yanı sıra, dönüş komutu verildiği sırada aşağı hareket eden aleronun yaratacağı adverse yaw etkisi, kökteki aleronların uçağı yatırabilme kuvvetinden daha fazla olacaktır.
Adverse yaw etkisi aşağı hareket eden aleronun yarattığı kamber açısının neden olduğu ekstra lift yüzünden+ dönüş sırasında yukarıdaki kanadın (ki bu kanattaki aleron aşağı hareket etmiştir) daha fazla lifte sahip olması yüzünden gerçekleşir. Lift ve Drag birbirleri ile doğru orantılı oldukları için bu kanat drag da artacaktır ve model yukarıda kalan kanat istikametine doğru "yawlayacaktır" :)
Eğer kanat uçundaki aleron daha fazla adverse yaw yaratsaydı, biz planörlerde flap hareketini aleron hareketinden daha fazla olacak şekilde ayarlardık. Ama tam tersini yapıyoruz...
Çünkü kanat kökündeki aleron hareketi daha fazla adverse yaw'a neden oluyor.
Umarım anlatabilmişimdir, yazdıklarımı okurken benim bile kafam karıştı. :P
Aslında flaplar da drag yaratır ama her iki tarafta eşit kuvvet olacağı için yawlatamaz :)
Aileronların kanat ucuna yakın olanı da fazla yavlatır(Türkçeleştirdim :) ) gibi geliyor bana. Herhalde bazı modellerde aileronların kanat ucuna doğru gittikçe daralan şekilde yapılmasının nedeni bu olsa gerek.
ben şöyle sorayım egemen abi
bu sefer aileronun döndürme etkisinden bağımsız olarak aşağı inen aileronun yarattığı drag etkisinden söz edelim ki yaw sebebi bu drag etkisi
özdeş aileronların özdeş drag kuvveti ürettiğini varsayalım
bu durumda kanat ucundaki aileronun kuvvet kolu büyük olduğundan drag etkisi büyümezmi? kafamı kurcalayan nokta bu
Ben fizikten pek anlamam, lisede de her sene bütünlemeye kala kala zar zor geçmiştim.:) Bu yüzden formülle açıklayamayacağım.
Bilgilerim teoriden ziyade pratiğe dayalı. Bu yüzden daha önce de söylediğim gibi, eğer kanat ucuna yakın aleronun yavlatma etkisi daha fazla olsaydı, flapların aleronla eşzamanlı çalıştığı (flap to aleron mixli) modellerde uça yakın aleronlar daha az hareket ettirilirdi. Ama tam tersi yapılıyor ve flapın hareketi alerona göre daha az tutuluyor.
Aynı şekilde, eğer senin söylediğin doğru olsaydı, kısa aleron kullanan hiçbir uçakta aleronu kanat ucuna koymazlardı, kanat köküne yaklaştırırlardı.
Öyle değil mi...
Bir diğer husus da şu;
Adverse yaw etkisi, aleronun doğrudan yarattığı dragdan çok, kanatlardan birinin (aleronun aşağı hareket ettiği kanat) daha çok lift kazanması yüzünden oluşan dragdan kaynaklanıyor. Senin kafanı karıştıran bu oldu anladığım kadarıyla.
Bir küçük parça eklemeye izin varsa filme,benim ekleyeceğim de; kaldırmaya çalışan aileronun(aşağı inen) her bir birim daha aşağı inişinde yaratacağı drag, elde edilecek kaldırma kuvvetine oranla daha hızla büyüyeceği için bu diferansiyel verilmesi faydalı oluyor.Öbür aileron parçası(yukarı kalkan) bu avantajından dolayı yatırma momentine daha fazla katkıda bulunmaya zorlanıyor.
Açıkçası ben kafa patlatıp, radyoda daha zor gelen bu diferansiyel ayarı yapmaktansa dümene aileronla mix vermeyi tercih ediyorum.Daha kolayıma geldiği gibi,inişlerimde de zaten dar ve riskli pistlerimizde modele hiza tutturmaya çok yardımı oluyor.
Aslında kullandığınız radyoya bağlı olarak bu işlem çok kolay bir şekilde yapılabiliyor. Benim kullandığım radyoda sadece differential menüsüne girip değeri %50 yapmak yeterli.
Bir de tabii kullandığınız model de önemli. 3 küsur metre kanatlı bir F3J makinasında diferansiyel ayarı "sine qua non" bir ayar. Rudder mixini iptal edebilirsiniz ama diferansiyeli iptal ederseniz başınız belaya girer.
2,5 metrelik impulse ile diferansiyel ayarını yapmayı unutup uçtuğumda neler çektiğimi bir ben bilirim. :D
Servo bağlantılarıyla diferansiyel ayarı için
http://www.gokmenmodelucak.com/UCUSBIL/moducusbil.htm
Ucuz kumanda kullanan gariban kesim için alternatif :)
Servo bağlantılarıyla diferansiyel ayarı için
http://www.gokmenmodelucak.com/UCUSBIL/moducusbil.htm
Ucuz kumanda kullanan gariban kesim için alternatif :)
İşte bende bunu anlatmaya çalışmıştım.
Satın alınan servolarla gelen disk hornların ne işe yaradığı belli oldu.:)
Linkte gayet güzel açıklanmış
Teşekkürler Metin bey.:)
Forumdaki çoğunluğun benimle aynı statüde (gariban kesim) olduğunu sanıyorum.:D:D:D
Bunu ben de bilmiyordum. Çok faydalı bir link hakikaten. Teşekkürler Metin abi.
Bir şey değil.
Bunu ilk öğrenip yaptığımda bizim ekip itiraz edip değiştirtmişti :) Bu yamuk olmuş diye beğenmediler. O zamanlar sürekli arising star tamir ediyordum.
Sonra bu sistemi Cessna'da uyguladım. Uçak bir sapıttı sormayın. Eskisinden beter oldu. Meğer Servo kolunu ters takıp aileronun yukarı hareketini kısıtlamışım :)
Birkaç ekleme yapayım. Servo kolunu 6 köşeli olan değil de 4 köşe olandan yapmak lazım. Yani iki kol arası açı 120 derece değil de 90 derece olsun. Bir de bunu yaparken dikkat edilmesi gereken bir nokta daha var. Ailerondaki yeke veya vidalı tel aileron nötr durumdayken kontrol teline dik konumdaysa sorun yok. Servoya doğru eğimliyse servonun çekişi, dışarı doğru eğimliyse servonun itişi abartılı olur.
iron_eagle
07-11-2008, 00:13
Aynı şekilde, eğer senin söylediğin doğru olsaydı, kısa aleron kullanan hiçbir uçakta aleronu kanat ucuna koymazlardı, kanat köküne yaklaştırırlardı.
Öyle değil mi...
haklısın egemen abi ben bi yerde mantık hatası yapıyorum ama bakalım haftasonu araştırayım bulacam bişeyler azimliyim :D
Başlığa konu olan modeli dün (07/11/08) sahaya gidip yine uçurdum. Model ilk defaki uçuşundan daha da agresif gibi geldi ve 5-6 dakikalık uçuş sonrası beni yordu.
Konunun, yarıdan sonraki aileron hakkındaki yazışmalardan da etkilenerek, modelde takılı kanadı çıkarıp bir başka modele alttan kanat olarak taktım.
Yeni bir kanat takıp aileronları daha da kısa tuttum.
Ek şemadaki gibi.
Yarım kanat : Boy- 55 cm
Kök chord-18 cm
Uç chord - 15 cm
Aileron uçtan 7cm. uzak ve 18x4 cm ebadında
İki servo kullanıldı: Servo kolları (servolar sıfır durumda iken)25-30 derece kadar aileronlar yönünde.
Aileron deneme çalıştırmada, açıölçer ile yapılan ölçümde: Aileronlar 40 derece yukarı
25 derece aşağı çalışıyor.
Yapılanları ve sonucu, görüş ve eleştirilerinize sunuyorum.:)
Bence yüzeyler modele yeterli yatış verebilecek büyüklükte. Son sözü test uçuşu söyleyecektir.
Teşekkürler. Metin bey.
Denemenin sonucunu burada yazacağım.
Bu arada, modelin motorunu da değiştirdim.
KDA 20-20L vardı. onu üstten kanatlı kardeşine taktım.
Dualsky XM400C motoruda alttan kanat modele taktım.
2 ad. aileronlu modelim var artık.:)
Denemenin sonucunu merakla bekliyorum..
Denemenin sonucunu merakla bekliyorum..
Bende.:D
KDA 20-20L çok güzel bir motor. 3 saat inceleyip de seçmiştim onu. Alırken elim başka modele gitti o başka :)
KDA motorlara gerçekten sempatim var.
Üst kaliteyi alt düzey fiatına sunuyorlar.
Dualsky de ikibuçuk yıldır yılmadan çalışıyor.:)
iron_eagle
09-11-2008, 00:34
evet söz verdiğim üzere adverse yaw etkisini ve aileron tasarımlarını araştırdım
adverse yaw etkisi, daha önce konuştuğumuz üzere hareket eden aileronların ürettiği drag etkisinden değil hareket eden aileronların kanadın o noktasındaki kaldırma vektörünün yönünü değiştirmesinden dolayı ortaya çıkıyor
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/56/Adverse_yaw.png
inen aileronun bu etkisi çıkan ailerondan daha fazla olduğundan en kolay önlem bahsedildiği gibi diferansiyel aileronlar.
şimdi aileronların neden kanat köküne konulmadığına ve kanat kökünde daha fazla adverse yaw(ters yalpa) etkisi yarattığına
aslında daha önce mantığıma ters geldiğini söylediğim üzere kanat kökündeki aileronlar daha fazla ters yalpa üretmiyor aksine yalpa şiddetini(momentini) azaltıyor ancak uçağı aynı kuvvette döndürmek için kanat ucundaki aileronlardan daha büyük yüzeylere ihtiyaç duyulduğundan ters yalpa etkisi kanat ucundan daha fazla ortaya çıkıyor
yani eğer aileron yüzeyleri aynı boyda tutulup kanat köküne yaklaştırılırsa ters yalpa etkisi ve aileronların uçağı döndürme hızı(momenti) düşük kalacaktır
peki neden uçaklarda aileronlar kanat kökünde değil de uçlarda
az önce de dediğim gibi kanat kökündeki aileronlar ters yalpa kuvvetinin momentini azaltsa da daha büyük yatırıcı kuvvetlere ihtiyaç duyulduğundan yüzeylerini büyük tutmak gerekiyor bu da ters yalpanın kuvvet vektörünü büyütüyor yani yüzeyin etkisi kuvvet kolunun etkisinden daha fazla
abilerim mesajımda katılmadığınız o konuya gelirsek aslında hiçbirimiz yanlış birşey söylememişiz sadece hepimizin söylediğini birleştirmek gerekiyormuş
eğer aileronun çevirme kuvveti çok gelirse kanat köküne yaklaştırmak daha mantıklı demiştim. gerçekten de mantıklıymış bu hem aileronun yatırma etkisini hemde ters yalpa etkisini azaltır yani kullanılabilecek bir yöntemdir.
siz de kanat ucundaki aileronun boyutlarını küçültmek gerektiğini söylemiştiniz. tabiki tecrübelerinizle benden daha doğrusunu söylemişsiniz kanat ucundaki aileronun boyu küçülürse kuvveti azalır ters yalpa etkisi kanat köküne taşımaktan daha fazla azalırmış.
Bu güzel bilgiler için teşekkürler. Şimdiye kadar ters yalpaya dragın yol açtığını biliyordum. Herhalde vektörel anlatım zor geldiği için drag deyip geçtiler. Bir de aileronları kanat köküne yaklaştırırken gerekli büyütme yapılırsa uçtaki küçük haline göre aynı ters yalpa etkisi olur sanıyordum. Bu da yanlışmış.
Bu yalpayı önlemek için Junker tipi aileron işe yarar herhalde.
iron_eagle
09-11-2008, 12:42
bende drag kaynaklı biliyordum metin dökümanı bulunca kafamda ampulün yandığını hissettim vaybee dedim :D
Dönüp tekrar baktım. Güvenilir bir kaynakta yazanı aynen kopyalıyorum.
"Also the wing with the down aileron often produces a larger drag, which may
create a yaw motion in the opposite direction of the roll.
This yaw motion partially counteracts the desired roll motion and is called
the adverse yaw"
bu da linki
http://adamone.rchomepage.com/index6.htm
Galiba lift açısının değişmesinin yanında drag etkisi de söz konusu.
kanat ucunda aileronlu alttan kanatlı modelle dün test uçuşu yaptım.:(
Ancak, alttan kanat acemiliğim ve karışık sert esen rüzgar ile birde çıkış anında rüzgarı soldan almak gafletine düşünce . Daha modelin trimlerini bile yapamadan, sahadaki koyunların hayatına kastetmeme adına inmek zorunda kaldım. :)
Testin tekrarını rüzgarsız bir havaya eteledim.
Çok kısa uçuşu:
http://www.metacafe.com/watch/2016297//
İnen tarafın daha fazla olan drag etkisinden demek, o taraftaki geri ittiren kuvvetin(drag bu manada) yukarı çıkanı geri ittirenden daha fazla olması demektir ki işte budur yaw ettiren.Yukarda verilen şema ile ondan önce yazılanlar aynı şeylerdir.Drag derken merkezdeki bileşen drag den(zaten bu drag kelimesini sevmiyorum,direnç demeyi taklif etmiştim,havacılar,teknik terminoloji böyle,bozamayız demişlerdi) bahsedilmedi hiçbirzaman.Kanatlardaki drag farkından bahsedildi ki bu da yukarda Iron Eagle tarafından şematize edilen kavramdır.
Adverse yaw etkisi aşağı hareket eden aleronun yarattığı kamber açısının neden olduğu ekstra lift yüzünden+ dönüş sırasında yukarıdaki kanadın (ki bu kanattaki aleron aşağı hareket etmiştir) daha fazla lifte sahip olması yüzünden gerçekleşir. Lift ve Drag birbirleri ile doğru orantılı oldukları için bu kanat drag da artacaktır ve model yukarıda kalan kanat istikametine doğru "yawlayacaktır" :)
Adverse yaw etkisi, aleronun doğrudan yarattığı dragdan çok, kanatlardan birinin (aleronun aşağı hareket ettiği kanat) daha çok lift kazanması yüzünden oluşan dragdan kaynaklanıyor. Senin kafanı karıştıran bu oldu anladığım kadarıyla.
Ben daha önce dragdan kaynaklanmadığını yazmıştım ama arada kaynadı herhalde. :)
Çizimde kaldırma kuvvetinin vektörel yönünün değişimi söz konusu. Sadece yukarıdaki kanadı geriye iten kuvvet değil diğer kanadı ileri iten kuvvet de gösterilmiş.
Bu demektir ki aileronun aşağı hareketi tam olarak engellense ve yukarı kalkan kanatta hiç bir profil değişikliği olmasa bile aşağı inen kanadın lift kuvvet açısının değişimi yaw etkisi yapacaktır. Tabi ki çok az bir etkisi olacaktır.
Alttan kanat><üstten kanat başlığına konu olan model ilk adı ''ikarus'' geçen sürede evrim geçirdi.
Öncelikle renginden ötürü adı değişti.:) ''red devil''
Gövde de bir kaç küçük değişim, yeni bir kanat ve motor.
İlk deneme uçuşunda aileron monte edilmedi (hazırda ve eklenecek)
Aileronsuz oluşu, uçuşta zor dönüş ve zor dönüş sonrası düzelmelere neden oldu.
Son uçuşunun videosu ekte. Beğeni ve eleştirilerinize sunulur.
Not: İniş takımı eklenecek.
http://www.metacafe.com/watch/2181357/rc_plane_red_devil/
Rengi çok güzel olmuş. Uçuşu da güzel. Aileron eklenirse daha da renkli uçuş yapacak bence bundan sonraki modeller hep bundan yola çıkılarak yapılacak gibi :)
Rengi çok güzel olmuş. Uçuşu da güzel. Aileron eklenirse daha da renkli uçuş yapacak bence bundan sonraki modeller hep bundan yola çıkılarak yapılacak gibi :)
Teşekkür ederim.
Aynen dediğiniz gibi aileron ve + iniş takımı.:)
Geri dönüş zaten zor. Gelişim.:D
vBulletin v4.1.7, Copyright ©2000-2012, Jelsoft Enterprises Ltd.