Orijinalini görmek için tıklayınız : Ducted fan F16
Pusher jetlerden sonra EDF jetler yapmayı hep düşünüyordum ama pusherleri bile zor kontrol ederken ductedları kontrol edemem diye geciktiriyordum. Sonunda çok fazla emek olmayan bir ducted jet yaptım. Gövde depron kanatlar balsadan yapıldı. Kanatlarda alt kısmı düz olan bir airfoil mevcut.
http://img25.imageshack.us/img25/6097/jetpq8.jpg
http://img25.imageshack.us/img25/6285/jeterdalcandanyx2.jpg
http://img25.imageshack.us/img25/815/jettux1.jpg
Modelin boyu 110 cm kanat açıklığı 90 cm. 74 mm bir fan ve bunu süren 60 amper ESC mevcut. 3200 mah lik 3S lipo ile 950 gr ağırlığı var. Bu modelde kullanmak için GYA 352 airplane gyro aldım.
http://img25.imageshack.us/img25/3108/gyrorq6.jpg
Gyronun iki ekseni mevcut ve elevatör ve aileron servolarını bağlayacağım. Servolar yeterince hızlı seçilirse uçağın kontrollerini daha kolaylaştıracağını düşündüm ama belkide tamamen tersi de olabilir. Yabancı forumlarda dandik çin malı heli gyrolarını özellikle canarda bağlayarak kullanıyorlar. Bu gyronun bu amaçla yeterli olacağını düşünüyorum. Özellikleri iki Gy 401 in birleştirilmiş hali gibi. AVCS modu var. Her iki eksen ayrı ayrı ayarlanabiliyor. Yerdeki kontrollerde sorun yok ve olması gerektiği gibi çalışıyor. Bir kanalı Gyro için atadım ve gyroyu uçuşta belli yükseklikte devreye sokarak ilk denemeyi yapmayı düşünüyorum. Gyrodan beklediğim faydayı alabilirsem aldığım ama uçurmaya henüz kıyamadığım fiberglass bir FET F15 de kullanmayı düşünüyorum.
Bu konuda fikri olan arkadaşların önerilerine açığım.
Erdal abii yine güzel bir modele hayat vermişsiniz elinize saglık tebrik ederim..
Hafta sonu hava iyi olurda inş. uçuşunu izleme şansı buluruz :)
Elinize sağlık.
Messerschmit 262 gibi bunun da başarılı olacağına inanıyorum.
Kendinizi gittiikce zora sokmak gibi bir alışkannlığınız var.:D
Bu modelde başarılı olduktan sonra arkasından ne gelecek merak ediyorum.
Yatay stabilzer gözüme biraz küçük geldi, ölçeklimidir?
Bir de, modelin bir resmi üzerinde paint programı ile hiç olmazsa fan ve diğer ekipmanın yerleşim planını çizip verebilirmisiniz?
Önder bu hafta sonu yine yağmura takılmazsak uçuracak çok fazla model var. Bu modeli büyük ihtimalle uçururuz ama nasıl indiririz o konuda emin değilim. Birde bu modelin uçabilmesi için uzun bir koşu yapması gerekecek, elden atarsak büyük olasılıkla stall olup düşer. Bu uzun koşuyuda zemin nedeni ile ancak Molanın orada yaptırabiliriz. Belki çatalan hala çamur ise molaya gider orada uçurabiliriz.
Mehmet bey teşekkür ederim, benim bu hobide en çok yapmayı ve uçurmayı istediğim modeller savaş kuşları özellikle modern jetler. Ama haliyle çok daha iyi bir plotaj istemeleri nedeni ile sürekli erteleniyodu. Bu modelden sonrada bir kaç tane EDF jet yapıp uçurmak ve pilotajımı geliştirmek istiyorum. İlk mesajda dediğim gibi asıl hedefimse scale fiber F15 i kırım riski çok yüksek olmadan uçurabilmek. Bu scale HET F15 i pnomatik retracları vs ile özenerek hazırlıyorum.
Birde ducted fan çok daha verimsiz bir araç normal veya pusher pervanelere göre. Bu uçak çok daha küçük bir motor ve ESC ile bu modelin harcadığı elektiriğin 1/3 ü ile pusher pervaneyle uçabilirdi. Hem motor hem ESC hem lipo büyümek zorunda kalıyor. Ducted fanı bir teraziye bağladığımda 40 amper akım çekerek 450 watt üzeri bir güçle çalışırken oluşturduğu trust 1150 gr civarında kalıyor.
Tabi güçten kaybeden bu fanlar hızdan kazanıyorlar ve modelin çok daha hızlı uçmasına imkan verecekler daha doğrusu zorunluluk getirecekler.
Yatay stabilizatör olarak görünen yapının tamamı elevatör olarak çalışıyor. Şekil olarak tam olmasada boyut olarak scale ölçülerde.
Model üzerindeki fanın ve basitçe ekipmanın yeri
http://img407.imageshack.us/img407/3777/jetpq8vc4.jpg
Erdal bey
Pilotaj konusunda yeterli seviyedesiniz.:)
Bu tarzlarda sizinle aynı kaygıları taşıyorum.
Şöyleki: Fan sistemleri henüz emekleme dönemini yaşıyor, dolayısıyla verimleri harcadıkları enerjiye kıyas düşük kalıyor. Sizinde belirlediğiniz gibi 450 watt karşılığı 1150 gr. biraz düşük.
Bu arada, fan ve kuyruk çıkış nozulu arasında bir işlem yaptınızmı? Yani düz silindirik aynı sabit çap olarakmı bıraktınız? yoksa çıkışa doğru bir daralma varmı?
Ayrıca hava kanalını daha kaygan bir yüzey elde etmek için herhangi bir meteryalle kapladınızmı?
Kusura bakmayın çok soruyorum. Benzer projelerim var.:)
Teşekkürler.:)
Not: mahsuru yoksa kullandığınız fanın linkini verebilirmisiniz?
Erdal Bey elinize sağlık, bu tip bir gyroyu ilk kez görüyorum. Umarım uçuş başarılı olur.
Zihni sinir procem için 1 ay öncesine kadar edf sistemleri ile ilgili oldukça fazla bilgi topladım :D.
1 aydır insanlık dışı bir tempoda çalışmaktayım ve mart ayına kadar bu iş ile pek ilgilenemiyeceğim :(.
Ancak topladığım dökümanlardan Mehmet Bey'in sorularının edf'nin performansı için önemli olduğunu belirtmeliyim. Nozzle dizaynı önemli bir detay ve performansı direkt etkiliyor. Bir anda çıkışın daralması değil de fandan itibaren spiral bir şekilde daralma en ideali.
Fandaki stator açıları açısal kuvveti (kaybedilen kuvvet) yatay kuvvete çevirmeye yarıyor ve edf nin total thrust'ını etkiliyor.
Tabii bunların hesap-kitap-laboratuvar deneyleri sonucu elde edilen veriler ile üretilen fanlar olduğunu varsayarsak değişiklik yapmak pek doğru olmayacaktır.
Bizim yapabileceklerimiz;
- Nozzle denemesi yapabilirsiniz.
- uçağın yüzeyinin tamamen pürüzsüz olmasını sağlamak, mümkün ise kaplama filmi uygulamak.
- Sürtünme yaratacak gereksiz eklentileri çıkartmak.
- Sizin model için ön tekerleği 1'e indirmek. Kullanacağınız zemine uygun en küçük tekerleği seçmek.
Benim projem 2 edf'yi arka arkaya bağlamak :). Öndeki küçük ve sürekli sabir hızda çalışıyor olacak ve arkadaki büyüğü besleyecek. Arkadaki dışarıdan da hava alabilecek tabi :P. Bu konuda fikirlere açığım arkadaşlar :D.
Çıkmaza girdiğimi çok belli ettim galiba :D...
Kırımsız uçuşlar. Video bekliyoruz Erdal Bey.
Mehmet bey fanın giriş ve çıkış tarafında düzgün bir yüzey oluşturmaya ve düzensizlik bırakmamaya çalıtım. Yüzeyinin kaygan bir zemin olması için kaplamayı düşünmüştüm ama özellikle emiş kısmında bunun yerinden ayrılarak fan için bir risk oluşturabilir diye vazgeçtim. Fan çıkış kısmında en sonda hafif bir daralma var bunu abartmak istemedim, çünkü bu durumda çekiş biraz daha düşecek ve hız daha fazla artacaktı. Fandan çıkıştan sonra nozula kadar silindirik olarak geliyor.
Fanın linki
http://www.hobbyking.com/hobbyking/store/uh_viewItem.asp?idProduct=7888&Product_Name=EDF70_with_3300kv_Motor_Assembled__
Erdal Bey elinize sağlık, bu tip bir gyroyu ilk kez görüyorum. Umarım uçuş başarılı olur.
Zihni sinir procem için 1 ay öncesine kadar edf sistemleri ile ilgili oldukça fazla bilgi topladım :D.
1 aydır insanlık dışı bir tempoda çalışmaktayım ve mart ayına kadar bu iş ile pek ilgilenemiyeceğim :(.
Ancak topladığım dökümanlardan Mehmet Bey'in sorularının edf'nin performansı için önemli olduğunu belirtmeliyim. Nozzle dizaynı önemli bir detay ve performansı direkt etkiliyor. Bir anda çıkışın daralması değil de fandan itibaren spiral bir şekilde daralma en ideali.
Fandaki stator açıları açısal kuvveti (kaybedilen kuvvet) yatay kuvvete çevirmeye yarıyor ve edf nin total thrust'ını etkiliyor.
Tabii bunların hesap-kitap-laboratuvar deneyleri sonucu elde edilen veriler ile üretilen fanlar olduğunu varsayarsak değişiklik yapmak pek doğru olmayacaktır.
Bizim yapabileceklerimiz;
- Nozzle denemesi yapabilirsiniz.
- uçağın yüzeyinin tamamen pürüzsüz olmasını sağlamak, mümkün ise kaplama filmi uygulamak.
- Sürtünme yaratacak gereksiz eklentileri çıkartmak.
- Sizin model için ön tekerleği 1'e indirmek. Kullanacağınız zemine uygun en küçük tekerleği seçmek.
Benim projem 2 edf'yi arka arkaya bağlamak :). Öndeki küçük ve sürekli sabir hızda çalışıyor olacak ve arkadaki büyüğü besleyecek. Arkadaki dışarıdan da hava alabilecek tabi :P. Bu konuda fikirlere açığım arkadaşlar :D.
Çıkmaza girdiğimi çok belli ettim galiba :D...
Kırımsız uçuşlar. Video bekliyoruz Erdal Bey.
Çok teşekkür ederim.
Gyro kullanmayı düşünmemin nedeni daha önceki denediğim jet modellerdeki kontrol zorluğunu azaltmak içindi.
Özellikle bu modellerde dönüşte modelin hızı azalıyor ve bu esnada olabilecek bir aşağı yönelme modeli kırıma götürüyor. Önden pervaneli bir modelde bu durumda yapılan elevatör komutu modeli çıkarırken jetlerde burun aşağı düştüğünde elevatör komutu etkisiz kalıyor. Bunun için ya canard kullanarak elevatör komutunu uçağın burnuna taşımak yada önüşlerde uçağı sabit tutabilmek gerekecek. Gyro ile daha çok bunu amaçladım ve hassas komut gerektiren bu modellerde pilotaja destek olmasını amaçladım.
Bir helideki kadar etkin çalışacak olursa bu kaliteli gyronun modeli sabit tutabileceğini düşündüm, umarım bir helideki kadar iyi bir ayar yapabilirim.
Nozul konusunda bende değişik çap ve yapıları denemeyi düşünüyorum. Kolayca sökülüp takılabilecek şekilde hazırladım.
Ön tekeri ise tek olması halinde kalkıştaki uzun koşuda sorun oluşturur düşüncesindeyim. Kısa mesafede kalkış olacağını sanmıyorum, rudder komutu ile bu hızlarda modeli sabit tutamama endişem var ama tek teker ile küçük denemeler yapıp sorun yoksa öyle devam edebilirim.
İki EDF yi ard arda kullanmada ilk EDF nin ikincinin performansına olumsuz etki etmesi endişem var, öndeki EDF ikincinin balansını bozabileceğini veya oluşacak ideal olmayan bir rezonansın toplam sonucu olumsuz etkileyebileceğini düşünüyorum ama tabi bilimsel bir dayanağım yok.
Seri bağlı iki fan hızı arttırma yönünde etki edeceğini düşününce daha zor bir model halini alacak, bence tek bir EDF nin bile yeterli hızı sağlayacağını düşünüyorum, beni kaygım hızdan ziyade havada tutunmasını arttırmak. Bu nedenlede iki fan kullanacak olursam seri değilde yan yana kullanma şeklinde olacak. Elimdeki hazır kitten kurduğum F15 de bu şekilde iki adet 90 mm fan kullanmayı düşünüyorum.
Erdal bey, yanıtlar için teşekkürler.
Fan konusuna girerken hayli bilgi sahibi olarak başlamış olacağım.
İlerde planladığım sistemde ben fan dan itibaren nozulu bir tür asetat ile kaplamayı düşünüyorum. %5-10 arasında da bir daralma deneyeceğim. Fakat daha erken.:)
Hakan bey, sizinde aktardıklarınızın hayli yararı oldu. Peş peşe iki fan fikri de enteresan.
Bir tür turboşarj oluyor o durumda sanıyorum. Aslında önde daha çaplı, arkadaki kısmen daha küçük ama daha devirli olarak sizinkinin tersini düşünüyorum. Güzel sonuç verebilir. Denemek gerek.
Erdal Bey dediğim gibi mart ayına kadar bu projem askıda. Benim de bilimsel bir dayanağım yok. Sadece otomobil motorlarındaki çift turbo uygulama yöntemlerinden birisinden esinlendim. Amacım da hızdan ziyade edf'lerin düşük hızlardaki verimsizliklerini bir miktar telafi edebilmek.
Eklemek istediğim bir husus da genelde scale gövdeli jet uçakları yüksek süratlerde edf sistemine daha iyi yanıt veriyorlar. Ne de olsa uzun bir rüzgar tüneli, gerçek uçuş vs. testinden geçmiş oluyorlar.
Demek istediğim bu modelinizin kanatları daha geniş, kesiti gerçeğinden farklı olsa da F-15'iniz çok daha iyi uçabilir.
İnternette ben de gyro uygulamalarını canard kullanan uçaklar (eurofigter, su-37 vs) kullanan uçaklarda veya thrust vectoring kullanan modellerde gördüm.
45 amper inanılmaz bir değer ama 1150gr trust bu kant yapısındaki uçağı alıp götürür bence :).
Kırımsız uçuşlar.
Mehmet Bey fanlar gelsin, deneyeceğim. Mig-21 deki gibi öndeki konun içerisine küçüğü, arkaya da büyüğü koymayı planlıyorum. Model yeterli hıza ulaşınca kumandadan küçük olan bir switch ile kapatılacak.
Sizin önerinizi de denerim tabii ki. İyi ki hobbycity var :).
iron_eagle
18-02-2009, 15:20
Ducted fanlar, pervane verimini arttırmak amacıyla geliştirilmiş icat aslında. Pervane uçlarında kaçan havayı bu tünelle yine pervane üzerinde tutmak böylece aynı çapta ve devirde daha fazla çekiş üretme esasına dayanıyor. Pervane uçlarıyla tüp arasındaki mesafe azaldıkça verimi artıyor diye biliyorum. Verimsiz olmaları motor çıkış gücünden mi yoksa pervane çapının küçüklüğünden mi kaynaklanıyor acaba?
Hakan abi bu konudaki bilgilerini ve elindeki dökümanları paylaşabilirsen çok sevinirim, benim de bu konuda bir hayalim(daha proje olmaktan çok uzak) var. Sanırım herkes gibi:)
Nozul konusunda da kesitin daralması çekişi sürekli arttırırken motora binen yükü sürekli arttırır. kesit daralması aşırıya kaçtığında, pervanelerin geri bastığı hava sıkışarak yine pervaneden ters tarafa doğru tepmeye başlar o noktadan sonra ise güç kaybı bir anda ciddi bir değere ulaşır. Yani motorunuz nekadar kuvvetli ve devirliyse havayı o kadar az geri kaçırır nozul kesiti okadar daralabilir. Bir diğer önemli konu da pervaneden siklon şeklinde çıkan havanın nozuldan hava sütunu şeklinde çıkmasının verime katkısı. nozulla fanın arkası arasındaki bölmede pürüzsüz bir yüzey yerine nozula gittikçe düz, fan tarafındaysa bir vida yivine benzer bir hizadaki birkaç yüz küçük tepecik(örneğin2mm yüksekliğinde) hava akışını düzenleyip tıpkı gerçek savaş uçaklarının arkasındaki gibi eksoz sütunu yaratabilir. Bir jet motorunda kompres fanlarının girişiyle yanma odasının kesiti arasında %50den fazla bir oran var bir iki video linki ekleyeceğim internet bağlantım izin verirse
EDF lerde verimin azalması bence pal sayısı ile ilgili. Pal sayısının çok fazla olması verimi düşürüyor diye düşünüyorum. Birde bu motorlar daha yüksek akımlarda çalışıyorlar ve sınırları zorlanan bu motorlar çektikleri akımı daha düşük akım ile çalışan motorlara göre verimsiz değerlendiriyorlar. Sıcaklık olarak kaybedilen enerjide aynı şekilde artıyor.
EDF lerde verimin azalması bence pal sayısı ile ilgili. Pal sayısının çok fazla olması verimi düşürüyor diye düşünüyorum. Birde bu motorlar daha yüksek akımlarda çalışıyorlar ve sınırları zorlanan bu motorlar çektikleri akımı daha düşük akım ile çalışan motorlara göre verimsiz değerlendiriyorlar. Sıcaklık olarak kaybedilen enerjide aynı şekilde artıyor.
Doğru. Şimdilik iyi balanslanmış ve kenar uyumları yapılmış 5 palli bir fanın üzeri pek verimli olmuyor. Ama bu bilgiler hep oradan buradan elde edilen bilgiler. Doğrulukları tartışılır.
Serhan bilgiler hep kafamon içerisinde açıkçası :). Senin bahsettiğin siklon seklinde çıkan işimize yaramayan havayı zaten fana entegre statorlar (motoru fanın ortasında tutan uzun flapler) %100 olamasa da doğrusal kuvvete çevirmeye çalışıyorlar. Fanın arkasına eklenecek kanatçıklara daha çok uzak olduğumu söyliyeyim :).
Video linklerini merak ettim doğrusu.
iron_eagle
18-02-2009, 16:31
http://farm2.static.flickr.com/1361/1477125011_79df889f4b.jpg?v=0
Bu bir f16 nozulunun içerisi yakın tarafta gördüğünüz dilimler şeklindeki kısım hani o daralıp genişleyebilen kısım onun arkasındaki halkalı gider borularına benzeyen kısım ise siklonu düzeltmek amacıyla çalışan yüzey. Hakiki uçaklarla ilgili çok şey araştırdım okudum ama model uçaklarla daha birkaç aydır araştırıp okuyorum oyüzden fanda böyle bir düzeltme olduğunu bilmiyordum abi:)
Bir ara fırsat bulur da hafızandakileri aktarabilirsen beni gayet mutlu edersin daha birçok kişiyi de.
http://www.me.umn.edu/~jptrelles/Fig3a_carburador_bl.GIFhttp://www.me.umn.edu/~jptrelles/Fig3b_carburador_v_p.JPG
Bu da venturi ilkesiyle ilgili bir resim. Çekiş motorun havayı ne kadar hızlı çektiğiyle ilgilidir. hava ne kadar hızlı geri giderse uçak da okadar hızlı ileri gider. Bu yapıyı fanın girişinde kullanırsanız fana giren ve çıkan havanın hızı da artar, çıkışta nozul basıncı(sanırım terminolojide combustion diye geçiyor) o kadar yüksek tutulabilir(kesit daraltılabilir. Param olduğunda, kendi fanımı sipariş ettiğimde birçok deney ve deneysel sonuçları sunacağım ama şimdilik sadece sağdan soldan öğrendikleirmi yarım yamalak anlatabiliyorum:(
Bu arada Erdal abinin verdiği linkte çap bilgisi yok en azından göremedim. Çapı da öğrenebilirmiyiz
Serhan, renkli resimlerin x ekseninde 3 numaraya denk gelen kısımlarında ölü alan var. Hem hız emiş hızı ile aynı (10 m/s civarı) hem de basınç emiş basıncıyla aynı (0 mbar).
O bölgelerin yumuşatılıp biraz daraltılması gerek sanırım :).
Yanlız edf ile jet motoru çok farklı bildiğin gibi. Yanma ya da ateşleme diyelim olunca ses hızı vs. devreye girip akışkan dinamikleri değişiyor.
iron_eagle
18-02-2009, 17:44
Fan ve jet farklı şeyler tabi biliyorum abi ama efektler benzer oyüzden jet motorlarını örnek veriyorum.
Bizim için cm skalasında 3ten sonrası önemli değil şekilde y keseninin 1ve -1 bölgelerinden yatay çizgiler çizip arada kalan kısım uygulanırsa fan cm skalasında 2buçuk kısımlarına geliyor ve giriş hızının göz kararı 1buçuk katı hız elde ediliyor. Tabi bu resim de söylediklerim de teori hatta fikirden ötesi değil deneyip görmek gerek
Serhan fanın iç çapı 70 mm. Fanın girişinde benzer bir yapı mevcut ama ben nozulun önemini bilmeme rağmen modelin küçük olması nedeni ile detaylardaki incelikleri yakalayamam diye çok da abartılı dikkat etmemiştim.
Biraz önce modeli elime alıp full throttle fanı çalıştırdım ve bu uçağı uçurmak için fazlası ile yeterli olduğuna kanaat ettim. Fandan müthiş bir gürültü çıkıyor, kulağı tırmalayan bir ses olmasada fan her an parçalanacakmış gibi düşündüren güçlü bir ses.
Bu fanı ilk geldiğinde denemek istemiştim elimde çalıştırdım ve 10-15 sn sonra öndeki pervane yerinden ayrılarak büyük bir hızla fırladı. Önündeki bir depron modele parçalayarak saplandı. Bu fanları alındığında iyice kontrol edip pervaneyi ve diğer sabit olmayan parçaları yeniden elden geçirmek gerekiyor. Pervanenin 30000-40000 d/d hızıyla yerinden fırladığında çok ciddi zarar verme ihtimali var. Allahtan sesinden ürküp kendime doğru tutmamıştım.
Geçmiş olsun abii bi yaralanma olmaması sevindirici :(
iron_eagle
19-02-2009, 17:44
40000 devirmi :S Geçmiş olsun abi ucuz atlatmışsın. Aklımdaki sorular yine kafamın içini tırmalamaya başladılar. Ah parasızlığın gözü kör olsun daha kitaplarımı alamadım:'(
vBulletin v4.1.7, Copyright ©2000-2012, Jelsoft Enterprises Ltd.